Hollanda'da Sosyal Güvenlik Reformu: Sendikalardan "Kıyım" Uyarısı

Hollanda'da Sosyal Güvenlik Reformu: Sendikalardan "Kıyım" Uyarısı

Hollanda'da D66, VVD ve CDA'dan oluşan yeni koalisyon hükümetinin İşsizlik Ödeneği (WW) sisteminde yapmayı planladığı köklü değişiklikler, işçi sendikaları CNV ve FNV'nin sert tepkisine neden oldu. Sendikalar, işsizlik maaşı süresinin kısaltılmasını ve hak ediş şartlarının zorlaştırılmasını "kabul edilemez bir gerileme" ve "sosyal hakların kıyımı" olarak nitelendiriyor.

Yeni Kabinenin WW Planında Neler Var?

Koalizyonun "Çalışmak Kazandırır" vizyonu doğrultusunda hazırladığı plana göre, işsizlik maaşı sisteminde şu değişiklikler öngörülüyor:

• Süre Kısıtlaması: Mevcut durumda 2 yıl (24 ay) olan maksimum işsizlik maaşı süresi, 1 yıla (12 ay) indirilecek. (Uygulamanın 2028'den itibaren başlaması bekleniyor.)
• İlk Aylarda Artış: Hükümet, işsiz kalanların ilk etapta finansal huzur bulması için ilk iki aylık ödemeyi maaşın %75'inden %80'ine çıkarmayı teklif ediyor. Sonraki aylarda ise oran %70 olarak kalacak.
• Hak Edişin Zorlaşması: WW hakkı kazanmak için gereken "çalışılan yıl başına bir ay" kuralı yarıya indirilerek "yıl başına yarım ay" yapılacak. Bu da bir yıllık tam hak kazanmak için çok daha uzun süre çalışılması gerektiği anlamına geliyor.
• Maksimum Üst Sınırda Düşüş: 2029'dan itibaren, ödemelere esas alınan maksimum günlük kazanç (tavan ücret) %20 oranında düşürülecek.

Sendikaların Tepkisi: "Özellikle Yaşlı Çalışanlar Mağdur Olacak"

CNV Başkan Yardımcısı Patrick Fey, planların yaklaşık 50.000 kişiyi (toplam WW alanların %24'ü) doğrudan ve olumsuz etkileyeceğini savundu. Sendikaların temel eleştirileri şunlar:

• Piyasa Şartları: Özellikle yaşlı çalışanların yeni bir iş bulmasının ortalama 9-12 ay sürdüğü bir piyasada, maaş süresinin 1 yıla indirilmesi bu kişileri hızla "sosyal yardıma" (Bijstand) düşürecek.
• Finansal Kayıp: Maksimum ödenek hakkı olan bir kişi, iki yıllık süreçte toplamda 66.307 euro'ya kadar varan bir gelir kaybı yaşayabilir.
• Gençler ve Primler: Gençlerin hak kazanma süreci uzarken, çalışanların ödediği primlerin aynı kalması "haksızlık" olarak değerlendiriliyor.

Diğer Sosyal Güvenlik Değişiklikleri

Koalisyon protokolünde sadece WW değil, diğer alanlarda da kemer sıkma politikaları göze çarpıyor:

• WIA/IVA: Tam ve sürekli iş göremezlik ödeneği olan IVA, 2030'dan itibaren yeni başvurulara kapatılacak.
• AOW Yaşı: 2033'ten itibaren emeklilik yaşı (AOW), yaşam beklentisindeki artışla bire bir (1:1) oranında artacak. Bu da bugünün 30'lu yaşlarındaki çalışanlarının ancak 70 yaşında emekli olabileceği anlamına geliyor.