Hollanda, Yabancı Bilim İnsanlarını Çekmek İçin 50 Milyon Euro Ayırdı

Hollanda, Yabancı Bilim İnsanlarını Çekmek İçin 50 Milyon Euro Ayırdı

Hollanda hükümeti ve ulusal araştırma fonu NWO, uluslararası düzeyde tanınmış bilim insanlarını ülkeye çekmek amacıyla toplam 50 milyon euroluk bir bütçe ayırdı. Geçici Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanı Eppo Bruins’in meclise gönderdiği yazıya göre, artan jeopolitik gerginlikler nedeniyle birçok bilim insanı ülkeler arası geçişe daha açık hale geldi. Bruins, “Birçok ülke, bilimsel yetenekleri cezbetmek ve elde tutmak için ekstra çaba harcıyor. Bilimsel öncü konumumuzu korumak için bizim de bu yarışta yer almamız gerekiyor,” dedi.

Açıklanan plan kapsamında yaklaşık 50 seçkin bilim insanının Hollanda’ya gelerek kendi araştırma projelerini başlatmaları hedefleniyor. Üniversiteler ve araştırma kurumları, önümüzdeki altı ay içinde aday gösterebilecek. Nihai kararı ise bağımsız bir değerlendirme komitesi verecek.

Resmî belgede ABD’nin adı geçmese de, Amerikan üniverselerindeki bilim insanlarının özellikle hedef alınacağı belirtiliyor. Zira son yıllarda ABD’de özgür bilimsel ortamın baskı altında olduğu biliniyor. Trump yönetimi döneminde iklim değişikliği araştırmaları ve mRNA aşıları gibi kritik konulara yapılan kamu desteği azaltılmış, bu durum çok sayıda akademisyeni tedirgin etmişti. Ayrıca ABD, Paris İklim Anlaşması ve Dünya Sağlık Örgütü gibi uluslararası yapılardan da çekilmişti. Trump’ın Sağlık Bakanlığına aşı karşıtı görüşleriyle tanınan Robert F. Kennedy Jr.’ı ataması da bilim dünyasında kaygı yaratmıştı.

Hollanda’da bazı üniversiteler, Amerika’daki akademisyenlerle iletişim kurmanın yasaklandığı ‘gag order’ gibi uygulamaların artmasından dolayı, buradaki bilim insanlarının baskı altında olduğunu aktarıyor. Volkskrant gazetesinin 14 Amerikan üniversitesindeki Hollandalı akademisyenlerle yaptığı görüşmeler, üniversite ortamında giderek otoriter bir iklimin hâkim olduğuna işaret ediyor. Harvard Üniversitesi’nden Steven Pinker, Trump’ın üniversitelere yönelik tavrını “otoriter rejimlerin üniversitelere duyduğu klasik düşmanlık” şeklinde yorumladı.

Bu 50 milyon euroluk yatırımın yarısı hükümet, diğer yarısı ise NWO tarafından karşılanacak. NWO yetkilileri, bu kaynağın mevcut bütçeden ayrıldığını ve diğer araştırma fonlarını etkilemeyeceğini belirtiyor. Her bir bilim insanı için ayrılan maksimum destek miktarı 1 milyon euro olacak ve bu kaynak birkaç yıl boyunca araştırma yürütmelerini sağlamayı amaçlıyor. Ancak sonrasında ne olacağı henüz belirsiz.

Hollanda Üniversiteler Birliği, ülkenin baskı altındaki bilim insanlarına kapı açmasını olumlu karşıladığını belirtirken, mevcut hükümetin kendi üniversitelerinde yüz milyonlarca euroluk kesinti yapmasının çelişkili olduğunu vurguladı. Açıklamada, yeni fonun büyük oranda mevcut bilimsel bütçelerden sağlandığı ve bunun “kendi cebinden çıkan puroya benzetilebileceği” ifade edildi.

Söz konusu kaynak, “Tulpfonds” (Lale Fonu) adı verilen özel bir bütçede toplanacak. Bu isim, Hollanda’nın sembolü haline gelen ama kökeni Türkiye’ye dayanan lale çiçeğine gönderme yapıyor.

Haber: Furkan TURGUT