Hollanda’da Kış Öncesi Elektrik Endişesi Azaldı: Enexis Riskin ‘Çok Düşük’ Olduğunu Açıkladı

Hollanda’da Kış Öncesi Elektrik Endişesi Azaldı: Enexis Riskin ‘Çok Düşük’ Olduğunu Açıkladı

Doğu ve Güney Hollanda’nın elektrik altyapısını yöneten Enexis, bu kış hanelerin elektriksiz kalmasını önlemek için geniş çaplı tedbirler aldı. Şirket, yaz aylarında soğuk ve karanlık günlerde olası kesintiler konusunda uyarıda bulunmuştu. Şimdi ise riskin büyük ölçüde kontrol altına alındığını açıkladı.

“Bu kış hanelerin gerçekten karanlıkta kalma ihtimali çok, çok düşük,” diyor Enexis Genel Direktörü Rutger van der Leeuw. “Tüm kritik bölgelerde gerekli önlemleri devreye soktuk.”

Dev bataryalar ve büyük işletmelerle yapılan ‘acil durum’ anlaşmaları

Elektrik talebinin en yoğun olduğu saatlerde şebekenin zorlanmaması için Enexis, iki büyük elektrik dağıtım merkezi yakınlarına dev bataryalar yerleştirdi. Bu bataryalar ani talep yükselişlerini emerek şebekenin çökmesini önleyecek.

Buna ek olarak şirket, çok fazla elektrik tüketen bazı işletmelerle özel anlaşmalar yaptı. Aşırı yüklenme tehlikesi oluşursa, bu işletmelerin elektriği kısa süreliğine kesilerek yükün hanelere yansımaması sağlanacak. Böylece evlerde elektrik kesintisi yaşanmadan sistem dengelenmiş olacak.

Elektrik talebi hızla büyüyor

Elektrik kullanımı son yıllarda ciddi ölçüde arttı.
Bunun en önemli nedenleri:

• Elektrikli araçların hızla çoğalması,
• Isı pompası (warmtepomp) kullanan hane sayısının yükselmesi,
• Evlerin daha fazla elektrikli cihazla donatılması.

Ancak ülkenin birçok bölgesindeki elektrik altyapısı bu hızlı artışa hâlâ tam olarak hazır değil.

TU Delft’ten enerji sistemleri uzmanı Prof. Peter Vaessen, sorunun hem dağıtım merkezlerinde hem de yüksek gerilim hatlarında görüldüğünü belirtiyor:

“Dağıtım merkezlerine yerleştirilen bataryalar etkili ama pahalı bir çözüm. Özellikle yüksek gerilim hatlarının kapasitesi bazı yerlerde talep sıçramalarını karşılayamıyor.”

Aşırı yüklenme, uzun süreli arızalara yol açabilir

Bazı bölgelerde elektrik talebi o kadar hızlı yükseliyor ki, dağıtım merkezleri kapasitesini aşma noktasına geliyor. Bu durumda müdahale edilmezse aşırı yüklenme oluşuyor ve bu durum kablolarda fiziksel hasara yol açarak günler sürebilecek arızalara neden olabiliyor.

Enexis, yaz aylarında bazı bölgelerde önleyici amaçlı, kısa süreli planlı kesintilerin gündeme gelebileceği uyarısında bulunmuştu. Bu risk özellikle Noord-Brabant, Limburg, Overijssel, Drenthe ve Groningen’deki 22 bölgede görülüyor.

Planlı kesintiler “korkulacak” türden değil

Prof. Vaessen, olası önleyici kesintilerin abartılmaması gerektiğini vurguluyor:

“Bu tür kesintiler günler sürmez. Normal bir arıza gibi en fazla bir iki saatlik olur.”

Uyarı verme kararı kolay alınmadı

Enexis yönetimi eylülde, riskin artması nedeniyle kamuya uyarı yapılıp yapılmayacağını tartışmış.
Van der Leeuw, kararın neden alındığını şöyle açıklıyor:

“Zordu ama insanları bilgilendirmek zorundaydık. Özellikle tıbbi cihazlara bağımlı hastalar için elektrik kesintisi hayati önem taşıyor. Bu uyarı, hem vatandaşların hem belediyelerin hazırlık yapmasına imkân verdi.”

Yine de Van der Leeuw, yaklaşan kış konusunda umutlu:

“Yüzyıldır Hollanda’nın her yerinde ışıkları açık tutuyoruz. Elektrik kesmek bizim için en son başvurulan yöntem. Şimdilik her şey yolunda ve bu kışı sorunsuz geçirmeyi bekliyoruz.”

Hollanda hâlâ dünyanın en güvenilir elektrik şebekelerinden birine sahip

Görüntü endişe verici olsa da Hollanda’nın elektrik şebekesi, uzmanlara göre hâlâ dünya çapında en güvenilir ağlardan biri.
Vaessen’e göre, elektrik şebekesi internet veya mobil şebekeden bile daha güvenilir, çünkü bu sistemlerde çok daha sık arıza yaşanıyor.

Vatandaşlar da destek olabilir: kritik saatler 16.00–21.00

Enexis, hanehalkının küçük adımlarla sistemi rahatlatabileceğini belirtiyor.
Elektrik tüketiminin zirve yaptığı saatler 16.00 ile 21.00 arası.

Bu saatlerde:

• Çamaşır makinesi ve kurutma çalıştırmamak,
• Elektrikli aracı şarja takmamak,
• Büyük elektrikli cihazları mümkünse bu saatlerin dışında kullanmak,

şebekenin yükünü ciddi biçimde azaltıyor.

“Bunu çok sayıda kişi yaparsa, aşırı yüklenme tamamen önlenebilir,” diyor Van der Leeuw.