Hollanda’da uyum sınavında büyük hata: 1700 kişi etkilendi, yüzlerce mağdur için hukukçulardan “Haklarınızı koruyun” çağrısı

Hollanda’da uyum sınavında büyük hata: 1700 kişi etkilendi, yüzlerce mağdur için hukukçulardan “Haklarınızı koruyun” çağrısı

Hollanda’da göçmenlerin oturum ve entegrasyon sürecinde zorunlu olarak girdiği uyum (inburgering) sınavında ciddi bir puanlama hatası yapıldığı resmen açıklandı. Hükümet, parlamentonun alt kanadı Tweede Kamer’e gönderdiği yazıda, 2023 ile 2025 yılları arasında uygulanan A1 düzeyi okuma sınavında yanlış hesaplama formülü kullanıldığını bildirdi.

Hata iki yıl sonra fark edildi

Mayıs 2023 ile Temmuz 2025 arasında yapılan sınavlarda kullanılan puanlama sisteminde teknik bir hata olduğu tespit edildi. Bu hata nedeniyle yaklaşık 1700 adayın sınav sonucu yanlış hesaplandı. Yanlışlık hem başarısız sayılan hem de başarılı kabul edilen adayları kapsıyor.

Sınavlardan sorumlu kurum olan Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) tarafından yapılan inceleme sonucunda, hatalı şekilde “kaldı” olarak değerlendirilen 541 kişinin sonucu düzeltildi. Bu kişilerin mağduriyeti resmi olarak giderildi.

Ancak hatalı puanlama sonucu sınavı geçmiş görünen 582 kişinin sonuçları geri alınmadı. Hükümet, bu kararın hukuki güvenlik, idari istikrar ve kazanılmış hakların korunması ilkeleri doğrultusunda alındığını belirtti. Yetkililer, geriye dönük iptallerin daha büyük hukuki sorunlara yol açabileceğini ifade etti.

Tazminat süreci belirsiz

Sınav hatasının ardından mağdur olan adayların maddi zararlarının nasıl karşılanacağı ise netlik kazanmış değil. Özellikle yeniden sınava giren, ek kurs alan veya başvuru süreçleri uzayan kişilerin uğradığı maddi kayıplar kamuoyunda tartışma konusu oldu.

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Avukat Bahattin Aydın, çok sayıda kişinin doğrudan mağdur olduğunu açıkladı.

Aydın, şu ifadeleri kullandı:

“Tarafımıza başvuran çok sayıda müvekkilimiz bu hatadan doğrudan etkilenmiştir. Sürecin şeffaf, adil ve eksiksiz bir şekilde yürütülmesi için gelişmeleri yakından takip etmekteyiz. DUO maalesef şu ana kadar mağdurlarla sağlıklı bir iletişim kurmamaktadır. Tazminat konusunda da yeterli bilgi paylaşımı söz konusu değil.”

“Belgelerinizi saklayın, süreleri kaçırmayın”

Avukat Aydın, hatadan etkilendiğini düşünen kişilere ayrıntılı uyarılarda bulundu. Özellikle ileride açılabilecek tazminat davaları ve idari başvurular açısından belgelerin büyük önem taşıdığına dikkat çekti.

Aydın’ın önerileri şöyle:

1. Tüm sınav sonuç belgelerinizi ve DUO ile yapılan yazışmaları eksiksiz şekilde saklayın.
2. Yeniden sınava giriş ücretleri, başvuru harçları, dil kursu ödemeleri, seyahat ve konaklama giderlerine ilişkin tüm faturaları muhafaza edin.
3. Resmî makamlardan gelecek yazılı bildirimleri dikkatle takip edin ve süreleri not alın.
4. Hak kaybı yaşamamak için mümkün olan en kısa sürede hukuki danışmanlık alın.
5. Zamanaşımı süreleri ve idari başvuru süreleri konusunda son derece dikkatli olun.

Aydın, “Haklarınızı korumak ve uğradığınız maddi zararların eksiksiz şekilde tazmin edilmesini sağlamak için profesyonel destek almanız önem arz etmektedir” dedi.

Uyum politikaları yeniden tartışılıyor

Yaşanan hata, Hollanda’daki uyum sisteminin denetim mekanizmalarını da gündeme taşıdı. Sınav sonuçlarının iki yılı aşkın süre boyunca hatalı hesaplanmış olması, kontrol ve kalite süreçlerine ilişkin soru işaretlerine neden oldu.

Öte yandan hükümet, 2021’de yürürlüğe giren yeni uyum yasasının ara değerlendirme raporunun da geciktiğini duyurdu. Söz konusu raporun ve mali analizlerin 2026 yılı başında parlamentoya sunulması planlanıyor.

Sınav hatasının ardından gözler şimdi hem olası tazminat sürecine hem de sistemde yapılacak yapısal düzenlemelere çevrilmiş durumda. Mağdurlar ise sürecin şeffaf yürütülmesini ve uğradıkları zararların karşılanmasını bekliyor.

Amsterdam / Ebubekir TURGUT