Hollanda’da "Dijital Egemenlik" Krizi: DigiD’nin Verileri ABD Yolunda mı?

Hollanda’da "Dijital Egemenlik" Krizi: DigiD’nin Verileri ABD Yolunda mı?

Hollanda’nın ulusal dijital kimlik sistemi DigiD’nin altyapısını sağlayan şirketin ABD merkezli bir dev tarafından satın alınma planı, ülkede güvenlik ve gizlilik tartışmalarını zirveye taşıdı. Üst düzey bir bürokrat, verilerin ABD makamlarına açılacağı uyarısıyla hükûmete dava açmaya hazırlanıyor.

LAHEY – Hollanda’da yaklaşık 17 milyon vatandaşın devlet hizmetlerine, sağlık verilerine ve emeklilik bilgilerine erişmek için kullandığı DigiD sistemi, uluslararası bir veri güvenliği krizinin merkezinde. Tartışmanın fitili, DigiD’nin yönetiminden sorumlu Hollandalı bilişim firması Solvinity’nin, ABD merkezli teknoloji devi Kyndryl tarafından devralınmak istenmesiyle ateşlendi.

"ABD, Sistemi Kapatabilir ve Verileri İsteyebilir"

Logius’un Baş Gizlilik Sorumlusu (CPO) Pieter van Oordt, de Volkskrantgazetesine yaptığı çarpıcı açıklamalarla tehlikenin boyutuna dikkat çekti. Van Oordt, bu satış gerçekleştiği takdirde DigiD ve MijnOverheid sistemlerinin doğrudan ABD hukukunun (Cloud Act ve FISA) kapsama alanına gireceğini belirtti.

Van Oordt’un uyarıları şu başlıklar altında toplanıyor:

• Veri Erişimi: Amerikan makamları, gizli bilgi talepleriyle Hollanda vatandaşlarının adres, vergi, araç ve sosyal yardım gibi en hassas bilgilerine erişebilir.
• Sistem Kesintisi: ABD yönetimi, yaptırım veya stratejik nedenlerle DigiD altyapısına erişimi engelleyerek Hollanda’nın kamu hizmetlerini felç edebilir.
• Hukuki Mücadele: Van Oordt, kurum içi uyarılarının dikkate alınmadığını belirterek, ulusal güvenliği korumak adına hükûmete karşı dava açacağını duyurdu.

Parlamento’dan Gizlenen Rapor

Ortaya çıkan bilgilere göre, Logius tarafından hazırlanan 24 Kasım tarihli bir iç güvenlik raporu, mevcut sistem mimarisinin yabancı müdahalesine karşı teknik olarak tam koruma sağlayamayacağını ortaya koyuyor. Raporda, "platformun, tedarikçinin verilere erişimini engelleyecek şekilde kapatılmasının teknik olarak imkansız olduğu" vurgulanıyor. Ancak bu kritik raporun parlamentoyla paylaşılmamış olması, siyasi kulislerde tansiyonu yükseltti.

Vatandaşlar Tedirgin: %87 "Kullanmayı Bırakırım" Diyor

DigiD üzerinden her yıl yaklaşık 100 milyon resmî yazışma yapılıyor. Radar Panel tarafından yapılan bir anket, halkın bu konudaki hassasiyetini gözler önüne serdi:

• Kullanıcıların %87'si, sistemin kontrolü ABD’ye geçerse DigiD kullanmayı bırakacağını ifade ediyor.
• Buna karşın vatandaşların %75'i, DigiD olmadan kamu hizmetlerine erişmenin imkansız olduğunu belirtiyor; bu da halkın sistemde "rehin" kaldığı yorumlarına yol açıyor.

Sadece DigiD Değil: Polis ve Yargı da Risk Altında

Satış süreci yalnızca DigiD ile sınırlı kalmayabilir. Altyapı sağlayıcısı Solvinity’nin aynı zamanda Ulusal Polis, Savcılık, Yargı ve Amsterdam Belediyesi gibi kritik kurumların bilişim sistemlerini yönettiği biliniyor. Olası bir devir işleminin, Hollanda’nın tüm devlet mekanizmalarını dijital bir bağımlılığa sürüklemesinden endişe ediliyor.

Hükûmet Onay Bekliyor

Satışın tamamlanması için Ekonomi Bakanı Heleen Herbert’in onayı gerekiyor. Bakanlık ve İçişleri yetkilileri şu aşamada sessizliğini korurken, veri güvenliği için ek önlemler üzerinde görüşüldüğü bildiriliyor. Ancak hukukçular, "açık piyasa" ilkeleri nedeniyle bu tür satışları durdurmanın yasal olarak zor olabileceğine dikkat çekiyor.