AMSTERDAM’DA YENİ DÖNEM RESMEN BAŞLIYOR: 10 Bin Park Yeri Kaldırılıyor, Turist Vergisi Rekora Koşuyor!

AMSTERDAM’DA YENİ DÖNEM RESMEN BAŞLIYOR: 10 Bin Park Yeri Kaldırılıyor, Turist Vergisi Rekora Koşuyor!

Amsterdam’da PRO Amsterdam ve D66 ortaklığıyla kurulan yeni belediye koalisyonu, 2026-2030 dönemini kapsayan yol haritasını açıkladı. "Jouw stad is mijn stad. Ons Amsterdam" (Senin şehrin benim şehrim. Bizim Amsterdam’ımız) başlığıyla sunulan koalisyon anlaşması; konuttan ulaşıma, turizmden belediye bütçesine kadar radikal değişiklikler içeriyor. Ancak açıklanan paket, araç sahiplerine yönelik ağır yükler ve tasarruf tedbirleri nedeniyle şimdiden sert tartışmaların fitilini ateşledi.

Ulaşımda Radikal Dönüşüm: Araç Sahiplerine Ağır Darbe

Yeni koalisyonun en çok ses getiren ve tepki çeken maddelerinin başında, şehirdeki otomobil kullanımını azaltmaya yönelik sert kararlar geliyor. Amsterdam genelinde 10 bin araçlık park yerinin tamamen kaldırılması planlanıyor.

Bununla da kalmayan yeni yönetim, şu adımları hayata geçireceğini taahhüt ediyor:

• Park izinleri (vergunning) ciddi oranda pahalılaşacak.
• Şehir sakinlerinin misafirleri için uygulanan ziyaretçi park indirimi kademeli olarak azaltılacak.

Koalisyon, bu adımları "şehirdeki kısıtlı alanın daha adil kullanılması" ve "otomobile olan bağımlılığın minimuma indirilmesi" argümanlarıyla savunuyor.

 Muhalefetten Sert Tepki: "Fatura Yine Sıradan Vatandaşa Kesildi"

Açıklanan kararlara ilk ve en sert tepki DENK Amsterdam Belediye Meclis Üyesi Süleyman Koyuncu’dan geldi. Anlaşmanın iddia edildiği gibi kapsayıcı olmadığını belirten Koyuncu, şu ifadeleri kullandı:

"Bu koalisyon anlaşması ‘herkesin Amsterdam’ı’ diye süslenerek sunuluyor ama faturası yine sıradan Amsterdamlılara kesiliyor. Park ücretleri durmaksızın artarken ve 10 bin park yeri kaldırılırken özellikle şehir merkezinin dışında yaşayan aileler, yaşlılar, esnaf ve vardiyalı çalışanlar cezalandırılıyor."

Koyuncu’nun da işaret ettiği gibi, Amsterdam’ın merkez dışındaki Nieuw-West, Noord ve Zuidoost gibi bölgelerinde toplu taşıma ağının merkez kadar güçlü olmaması, bu bölgelerde yaşayan dar ve orta gelirli ailelerin omuzlarına ciddi bir mali yük bindirecek.

Turizmde Rekor Vergi: %20 Hedefine Doğru

Halihazırda Avrupa’nın en yüksek turist vergilerinden birini uygulayan Amsterdam, bu alanda yeni bir rekora hazırlanıyor. Ziyaretçilerin şehrin altyapı ve bakım maliyetlerine daha fazla katkı sağlaması gerektiğini savunan koalisyon, kademeli bir artış grafiği belirledi:

Gece Hayatı ve Turizmde Sürpriz Yumuşama

Turist vergilerindeki bu sert artışa rağmen, uzun süredir kentin gündemini meşgul eden iki kritik konuda geri adım atıldı:

1. Kırmızı Fener Mahallesi'ni (Wallen) taşımak amacıyla projelendirilen ve büyük tartışmalara neden olan "Erotik Merkez" planı tamamen rafa kaldırıldı.
2. Yabancı turistlerin coffeeshoplara girişini yasaklamayı öngören "i-criterium" uygulaması koalisyon protokolüne alınmadı.

Bu kararlar, yeni yönetimin turizm ve şehir merkezi politikasında "kültürel" açıdan daha yumuşak bir rota izleyeceğini gösteriyor.

Belediye Teşkilatında Dev Kesinti: 2.500 Koltuk Gidiyor

Koalisyon, mali dengeyi sağlamak adına belediye bütçesinde büyük bir operasyona hazırlanıyor. Önümüzdeki dönemde tam 344 milyon avroluk kesinti ve bütçe kaydırması planlanıyor. Bu kesintinin en büyük faturası ise belediye personeline çıkacak: Belediye teşkilatından yaklaşık 2.500 pozisyonun azaltılması hedeflenecek. Tasarrufun daha çok politika, yönetim, iletişim, araştırma ve danışmanlık kadrolarında yapılacağı açıklandı.

Buna karşılık, kentin can damarı olan projelere aktarılmak üzere 292 milyon avroluk yeni bir yatırım paketi devreye sokulacak.

 Emlak ve Atık Vergilerinde Sabit Fiyat Sözü

Araç sahiplerini üzen koalisyon, ev sahipleri ve kiracılara ise küçük bir nefes aldırdı. Kentteki emlak vergisi (OZB) ve atık vergisinin (afvalstoffenheffing), yıllık standart enflasyon düzeltmesi haricinde artırılmayacağı açıklandı. Ancak uzmanlar, park izinlerindeki artışın bu rahatlamayı gölgeleyeceği görüşünde.

Ailelere Müjde: Ücretsiz Toplu Taşıma 16 Yaşına Uzatıldı

Anlaşmanın en olumlu karşılanan maddelerinden biri çocuklu aileleri ilgilendiriyor. Amsterdam'da daha önce 11 yaş altı çocuklar için geçerli olan ücretsiz toplu taşıma uygulaması, 16 yaş sınırına kadar genişletiliyor.

Bu adım büyük takdir toplasa da muhalefet cephesi çelişkiye dikkat çekiyor: "Bir yandan ailelere toplu taşıma desteği verilirken, diğer yandan aynı ailelerin acil durumlarda veya iş hayatında kullanmak zorunda olduğu araçların park maliyetlerini fahiş şekilde artırmak ne kadar adil?"

Konut Krizinde Hedef Var, Rakam Yok

Amsterdam'ın en kronik sorunu olan konut krizi konusunda ise PRO Amsterdam ve D66 denge politikası izleyeceğini duyurdu. Sosyal konutlar, orta gelir grubuna yönelik kiralık evler ve serbest sektör arasında adil bir denge kurulması hedefleniyor. Öncelik; yaşlılara uygun evler, öğrenci konutları ve büyük aileler için geniş metrekareli daireler olacak.

Ancak anlaşmada yıllık sabit bir konut inşa hedefinin (rakamsal olarak) yer almaması, projenin somutluğu konusunda soru işaretleri ve endişeler yarattı.

Sonuç: Amsterdam’ı Nasıl Bir Dönem Bekliyor?

Kendisini "uygulama ve sonuç odaklı" bir yönetim olarak tanımlayan PRO Amsterdam - D66 koalisyonu, şehri daha yeşil ve az araçlı bir geleceğe taşımak istiyor. Ancak bunu yaparken tercih ettiği yöntemler, önümüzdeki 4 yıl boyunca belediye meclisinde çok sert kavgaların yaşanacağını gösteriyor.

Şimdi tüm Amsterdamlıların zihninde aynı soru var: Bu yeni dönem gerçekten "Herkesin Amsterdam'ı" mı olacak, yoksa kentin çeperlerinde yaşayan dar gelirli kesim, merkezdeki "yeşil dönüşümün" bedelini ödeyen taraf mı olacak?