HOLLANDA’DA HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ YALAN OLDU: YOKSULLAR DAHA AĞIR CEZA ALIYOR!

Eşitlik dediler, adalet dediler, Batı hukuku diye övdüler… Ama resmi rapor gerçeği ortaya çıkardı! Hollanda Adalet Bakanlığı'na bağlı WODC'nin araştırması darmadağın etti: Aynı suç, aynı geçmiş ama fakirsen mahkûmiyet kaçınılmaz! İşte Avrupa’nın göbeğinde adalet sistemini sarsan raporun detayları…

Hollanda yargısı, bizzat devletin kendi araştırma merkezinden çıkan raporla sarsıldı. Yıllardır süregelen "adalet önünde herkes eşittir" ilkesi, Hollanda Adalet ve Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Araştırma ve Veri Merkezi’nin (WODC) yayımladığı çalışmayla sorgulanmaya başladı.

Rakamlar net, tablo ürkütücü: Hollanda mahkemeleri, zengin ile fakire farklı tarife uyguluyor!

AYNI SUÇ, FARKLI HÜKÜM!

WODC tarafından yürütülen kapsamlı araştırma, yargılamanın ilk aşamasından hüküm anına kadar sınıfsal bir "seçicilik" işlediğini gözler önüne serdi.

Aynı suçu işleyen ve benzer sabıka geçmişine sahip sanıklar karşılaştırıldığında; sosyoekonomik durumu zayıf olanlar sistematik olarak daha ağır cezalar alıyor. Araştırma verilerine göre, sosyoekonomik olarak en üst ve en alt gruptaki sanıklar arasında tam 18 günlük hapis cezasına denk gelen bir fark oluşuyor!

MESAİSİ OLAN YIRTACAK, İŞSİZ OLAN HAPSE!

Peki bu fark nasıl oluşuyor? Sistem nerede tıkandığında yoksulun aleyhine işliyor?

• Erken Aşamada Eleme: Varlıklı sanıklar davanın başında para cezası, savcılık kararı veya kamu hizmetiyle dosyayı kapatabilirken; yoksul sanıklar doğrudan hâkim karşısına çıkarılıyor.
• Yoksulluk "Risk" Sayılıyor: Düzenli bir iş, sabit adres ve diplomaya sahip olmak yargı gözünde "toplumsal uyum" olarak okunurken; işsizlik ve dar gelir durumları, "yeniden suç işleme riski" olarak görülüyor.

ADALET SORGUDA

WODC araştırmacıları, durumun doğrudan kasten yapılan bir ayrımcılıktan ziyade, tarafsız görünen kuralların ve küçük takdir yetkilerinin birikerek yoksullar aleyhine dev bir eşitsizlik oluşturduğunu vurguluyor.

Avrupa’nın merkezindeki bu rapor, kamuoyunda "Sınıf Adaleti" tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Şimdi Hollanda bu soruyu tartışıyor: Kanun önünde eşitlik kağıt üzerinde mi kalıyor?

Lahey / Tarık OKAN