Hollanda’da 2027 Bütçe Sızıntısı: Vatandaşın Cüzdanını Doğrudan Etkileyecek Kritik Kararlar
Hollanda’da kabine ve koalisyon ortaklarının 2027 yılı bütçesine yönelik yürüttüğü yoğun maraton ve son sızan Lahey kulisleri, önümüzdeki döneme damga vuracak taslak planları gün yüzüne çıkardı. 15 Eylül’deki Prens Günü (Prinsjesdag) öncesinde netleşmeye başlayan düzenlemeler; sağlık, akaryakıt, sosyal yardımlar ve vergiler başlığı altında milyonların bütçesini yakından ilgilendiriyor.
İşte sızan bütçe planlarında öne çıkan ve vatandaşın cebini doğrudan etkileyecek en önemli başlıklar:
1. Sağlıkta Muafiyet Artışı Bir Yıl Ertelendi
Milyonlarca sigortalıyı rahatlatacak bir erteleme kararı alındı. Sağlık sigortasındaki zorunlu kendi muafiyet payının (eigen risico) 385 eurodan 455 euroya çıkarılması planlanan tarih bir yıl ertelenerek 2028 yılına kaydırıldı.
2. Akaryakıtta ÖTV İndirimi Uzatıldı
Sürücüleri sevindirecek bir hamleyle, benzin ve dizel üzerindeki geçici akaryakıt indiriminin (accijnskorting) kademeli olarak kaldırılması yavaşlatıldı. Hükümet bu süreç için yaklaşık 750 milyon euro kaynak ayırarak akaryakıt fiyatlarındaki ani artışların önüne geçmeyi hedefliyor.
3. AOW Yaşında Hızlanma Durduruldu
Daha önce gündeme gelen AOW (emeklilik) yaşındaki hızlı artış planı ve sosyal güvenlik ödeneklerindeki devasa kesintiler taslaktan çıkarıldı. Günlük ödenek tavanının yüzde 20 oranında düşürülmesi yönündeki tartışmalı plan iptal edilirken, WW (işsizlik) ödeneklerinin süresine ilişkin daraltma adımları da ileri bir tarihe ertelendi.
4. Ücretsiz Zona Aşısı (Gordelroosprik) Geliyor
Hükümet, halk sağlığı hamleleri kapsamında yaşlıları hedef alan koruyucu bir adım attı. Bütçeden yaklaşık 400 milyon euro ayırılarak, 2027'den itibaren 60 yaşına giren kişilere zona aşısının tamamen ücretsiz sunulması kararlaştırıldı.
5. Şebeke Suyu Vergisinde Artış
Hükümet harcamalarını dengelemek ve devleti daha verimli kılmak amacıyla bazı kalemlerde ek vergiler öngörüyor. Bu kapsamda musluk suyu vergisinin (leidingwater) bin litre başına 10 cent oranında artırılması planlanıyor. Bu durum, hane halkı faturalarına yansıyacak küçük çaplı maliyet artışlarından biri olacak.
6. Yüksek Gelirliler ve KİT Düzenlemeleri
Bütçe dengesini sağlamak adına, faturanın büyük kısmının üst gelir gruplarına yönlendirileceği sinyalleri veriliyor. Rijksoverheid (Merkezi Devlet Kurumları) bünyesinde küçülme ve idari verimlilik yoluyla milyarlarca avroluk tasarruf hedefleniyor.
7. Muhalefet Desteği Arayışı ve Meclis Krizi
Azınlık hükümetinin parlamentodaki sandalye sayısının sınırlı olması, bütçe oylamalarını kritik bir eşiğe taşıyor. Kabinenin planlarını yasalaştırabilmek için muhalefet partilerinden geniş tabanlı destek arayışına girmesi bekleniyor.
Resmi ve nihai bütçe dosyası, 15 Eylül Salı günü Prens Günü'nde hükümet tarafından kamuoyuna resmen açıklanacak.
Lahey / Tarık OKAN