Hollanda’da UWV’de ayrımcılık iddiası: Yabancı soyadlılara daha sık ve ağır ceza

Hollanda’da UWV’de ayrımcılık iddiası: Yabancı soyadlılara daha sık ve ağır ceza

Hollanda’da sosyal güvenlik kurumu UWV bünyesinde yapılan iç inceleme, yabancı veya çift kültürlü soyadına sahip kişilerin dolandırıcılık soruşturmalarında daha sık ve daha ağır şekilde cezalandırıldığına ilişkin dikkat çekici bulgular ortaya koydu. Bazı bölgelerde bu kişilerin aldığı cezaların toplam ceza tutarındaki payı yüzde 98’e kadar çıktı.

Hollanda İşçi Sigortaları Kurumu UWV, denetim ve yaptırım uygulamaları nedeniyle gündemin merkezine oturdu. Kurumun kendi kontrol birimi tarafından gerçekleştirilen inceleme, yabancı veya çift kültürlü soyadına sahip kişilerin dolandırıcılık soruşturmalarında diğer kişilere kıyasla daha yüksek oranda cezalandırıldığını ve ortalama olarak daha yüksek para cezaları aldığını ortaya koydu.

Araştırmanın başlangıç noktası ise UWV çalışanlarının kendi içerisinde dile getirdiği endişeler oldu. Bazı çalışanlar, çift kültürlü soyadına sahip vatandaşların kurumun Denetim (Handhaving) birimindeki soruşturmalarda farklı muamele gördüğü yönündeki şüphelerini dile getirdi.

Bunun üzerine UWV’nin kontrol birimi toplam 1.682 dosyayı incelemeye aldı.

YÜZDE 44’LÜK GRUP, CEZALARIN YÜZDE 74’ÜNÜ ALDI

İncelemede özellikle Alkmaar, Amsterdam ve Utrecht bölgelerindeki sonuçlar dikkat çekti.

Bu bölgelerde incelenen kişilerin yüzde 44’ü çift kültürlü bir soyadına sahipti. Ancak aynı grubun aldığı cezaların oranı yüzde 74 olarak belirlendi.

Başka bir ifadeyle, incelenen dosyalardaki payları yüzde 44 olmasına rağmen, uygulanan cezaların yaklaşık dörtte üçü bu gruba yöneldi.

EINDHOVEN BÖLGESİNDE CEZA TUTARININ YÜZDE 98’İ

Eindhoven’ın da içinde bulunduğu bölgede ise daha büyük bir fark ortaya çıktı.

İncelenen dosyaların yüzde 36’sı çift kültürlü soyadına sahip kişilere aitti. Buna karşın bu kişilere uygulanan cezaların oranı yüzde 71’e ulaştı.

Cezaların yalnızca sayısı değil, miktarı da daha yüksek olduğu için, bu bölgede uygulanan toplam ceza tutarının yüzde 98’i çift kültürlü soyadına sahip kişilere verildi.

Bu rakamlar, UWV’nin denetim ve ceza uygulamalarında vatandaşların soyadlarının veya kökenlerinin nasıl bir rol oynadığı konusunda ciddi soru işaretleri yarattı.

İÇ ARAŞTIRMA AYRIMCILIK İHTİMALİNE DİKKAT ÇEKTİ

İç araştırmada ortaya çıkan sonuçların beklenenden farklı olduğu ve daha ayrıntılı bir incelemeye ihtiyaç bulunduğu belirtildi.

Ancak söz konusu iç araştırmanın, tek başına bireysel dosyalarda ayrımcılık yapıldığını kesin olarak kanıtlamadığı da vurgulandı. UWV yönetimi, kullanılan veriler ve araştırma yöntemi üzerinden tek tek kararların ayrımcı olup olmadığı konusunda kesin bir sonuca varılamayacağını belirtti.

Bununla birlikte, ortaya çıkan büyük farklılıklar nedeniyle konunun daha kapsamlı biçimde araştırılması gerektiği değerlendirildi.

ÇALIŞANLAR DA AYRIMCILIKTAN SÖZ ETTİ

Tartışma yalnızca vatandaşlara uygulanan cezalarla sınırlı kalmadı.

Mevcut ve eski UWV çalışanlarıyla yapılan görüşmelerde, kurumun Denetim biriminde ırkçılık, ayrımcılık ve etnik profilleme iddiaları gündeme geldi.

Yaklaşık 10 mevcut ve eski çalışan, çalışma ortamında ayrımcı söylemlerin kullanıldığını ve bazı ırkçılık ve ayrımcılık bildirimlerinin yeterince ciddiye alınmadığını ileri sürdü.

Bazı çalışanlar ise bölümdeki çalışma atmosferini “zehirli” olarak nitelendirdi.

“MENŞE ÜLKESİ” BİLGİSİ ESKİ TALİMATTA YER ALDI

İnceleme sırasında ayrıca dikkat çeken başka bir ayrıntı ortaya çıktı.

Dolandırıcılık soruşturmalarıyla ilgili eski bir çalışma talimatında “menşe ülkesi”bilgisinin hâlâ yer aldığı görüldü.

UWV, bu kriterin resmi olarak 2020 yılında kaldırıldığını ve sonrasında kullanılmadığını açıkladı. Ancak bilginin eski talimatta görünür durumda olması, kurumun geçmişteki denetim yöntemleri konusunda yeni tartışmalara yol açtı.

UWV YÖNETİMİNDEN ÖZÜR

UWV’nin yeni Yönetim Kurulu Başkanı Abdeluheb Choho, kurum içinde veya dışında ırkçılık ya da ayrımcılık deneyimi yaşayan kişilerden özür diledi.

Choho, çalışanlar tarafından dile getirilen ayrımcı ifadelerin kabul edilemez olduğunu belirtti.

Öte yandan UWV, mevcut iç araştırmanın sonuçlarının doğrudan “bireysel kararlarda ayrımcılık yapıldığı” anlamına gelmediğinin altını çizdi.

DIŞ ARAŞTIRMA SÜRÜYOR

Konuya ilişkin daha kapsamlı bir dış araştırma da yürütülüyor. Bu araştırmanın sonuçlarının yıl içerisinde açıklanması bekleniyor.

Sosyal İşler Bakanı Hans Vijlbrief ise ırkçılık ve ayrımcılığın her türünün kabul edilemez olduğunu belirterek olayın ayrıntılı şekilde araştırılmasını istedi. Bakan, araştırma sonucunda gerekli görülmesi halinde UWV’nin önlem almasını beklediğini ifade etti.

UWV’NİN GÜVENİLİRLİĞİ SINANIYOR

UWV, Hollanda’da işsizlik, hastalık ve çalışma gücü kaybı gibi sosyal güvenlik alanlarında milyonlarca insanın hayatını doğrudan etkileyen önemli bir kamu kurumu.

Bu nedenle denetim ve ceza süreçlerinde tüm vatandaşlara eşit ve objektif davranılması, kuruma duyulan güven açısından büyük önem taşıyor.

İç araştırmada ortaya çıkan yüzde 44’e karşı yüzde 74 ve yüzde 36’ya karşı yüzde 71oranları ile özellikle toplam ceza tutarındaki yüzde 98’lik pay, UWV’nin denetim sisteminin nasıl işlediğine ilişkin önemli soru işaretleri oluşturdu.

Şimdi gözler, devam eden dış araştırmanın sonuçlarında. Araştırma, ortaya çıkan farklılıkların nedenlerini ve UWV’deki denetim uygulamalarında ayrımcılık bulunup bulunmadığını daha kapsamlı biçimde ortaya koyacak.

Lahey / Tarık OKAN