Fransa’da Beklenmedik Bir Slogan: Besmele Nasıl Sokakların Dili Oldu?

Fransa’da Beklenmedik Bir Slogan: Besmele Nasıl Sokakların Dili Oldu?

Fransa genelinde haftalardır devam eden lise ve üniversite protestoları, siyasi ve sosyal taleplerin yanı sıra ilginç bir kültürel fenomene sahne oluyor. Gösterilerde gençlerin taşıdığı pankartlarda sıkça görmeye başladığımız "Bismillah, c’est les ténèbres" ("Bismillah, durum karanlık/vahim") ifadesi, kısa sürede sokakların ve sosyal medyanın en popüler sloganlarından birine dönüştü. Besmele kelimesini Fransızca argoyla harmanlayan bu cümle, sadece mizahi bir unsur değil; aynı zamanda gençlerin güvenlik güçlerine, göçmen kalıp yargılarına ve dijital gözetime karşı gösterdiği tepkinin simgesi hâline geldi.

"Polis Sızması" Şüphesi Meme Akımına Dönüştü

Sloganın ortaya çıkış hikayesi, ekim ayı başında lise öğrencilerinin okul kapama eylemlerini organize etmek için kullandığı Snapchat gruplarına dayanıyor. Bu gruplara sızan ve "Mamadou" gibi rumuzlar kullanan bazı şüpheli hesaplar; yapmacık bir argo, Cezayir bayrağı emojileri ve "Bismillah, c’est les ténèbres" gibi ifadelerle öğrencilerden eylem planları hakkında bilgi sızdırmaya çalıştı.

Gençler, bu hesapların kullandığı dilin son derece yapay olduğunu ve kendilerini taklit etmeye çalışan güvenlik birimlerine (polis sızmasına) ait olduğunu fark etti. Gençlere yönelik etnik ve kültürel klişeleri yapmacık bir şekilde kullanan bu sahte profiller, öğrenciler arasında hızla alay konusu oldu. Yazışmaların ekran görüntüleri sosyal medyada viral olurken, ifade bir anda lise koridorlarından sokak eylemlerine taşınan ortak bir slogana dönüştü.

Sokaklardan Uluslararası Alanlara Yayıldı

Fransa’daki okullarda öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar ve eğitim kalitesinin düşmesine karşı başlayan protestolar bu sayede mizahi bir direniş boyutu da kazandı. Öğrenciler pankartlarında bu sloganı kullanarak hem sistemin aksayan yönlerini eleştirdi hem de dijital gözetim çabalarını dalgaya aldı.

Fenomen bununla da sınırlı kalmadı. Slogan kısa sürede Fransa sınırlarını aşarak Brüksel'deki sendika eylemlerine, Bologna'daki öğrenci protestolarına ve Berlin'deki Fransız liselerine kadar yayıldı. Hatta iklim aktivisti Greta Thunberg dahi Fransız öğrencilerle dayanışma mesajlarında bu ifadeye yer verdi.

Böylece, polisin dijital operasyon şüphesiyle dalga geçmek amacıyla gençlerin mizah yoluyla ürettiği bu eşsiz cümle, uluslararası bir dayanışma sembolü ve popüler bir kültür akımına dönüştü.