CBRVD'den Ritüel Kesim Tasarısına İlişkin Açıklama: "Hayvan Refahı ile Din Hürriyeti Karşı Karşıya Getirilmemeli"


  • Kayıt: 02.11.2026 17:39:09 Güncelleme: 02.11.2026 17:39:09

CBRVD'den Ritüel Kesim Tasarısına İlişkin Açıklama: "Hayvan Refahı ile Din Hürriyeti Karşı Karşıya Getirilmemeli"

DEN HAAG – Hollanda’da Hayvanları Koruma Partisi (Partij voor de Dieren - PvdD) tarafından sunulan ve hayvan kesimlerinde önceden bayıltma işlemini genel kural haline getirerek mevcut ritüel kesim istisnasını kaldırmayı öngören 36 769 sayılı inisiyatif yasa tasarısı kamuoyunda tartışmalara yol açtı. 24 kuruluşun katılımıyla kurulan Dini Özgürlükler ve Hayvan Refahı Komitesi (CBRVD), konunun hem hayvan refahı hem de din ve vicdan özgürlüğü bağlamında ele alınması gerektiğine dikkat çekti.

Hayvan Refahı ve Mevcut Sistem

CBRVD, hayvanların nakliye ve kesim sürecinde gereksiz acılardan korunmasını ve hayvan dostu koşulların sağlanmasını desteklediğini belirtti. Komite, Hollanda'da 2012 yılından bu yana devlet, kesimhaneler ve dini topluluklar arasında denetim, eğitim ve protokolleri içeren bir sistemin yürürlükte olduğunu hatırlattı. 2021 yılında gerçekleştirilen bağımsız bir değerlendirmede, bu sistemin etkin çalıştığı, hayvan refahına yönelik normların büyük ölçüde yerine getirildiği ve 2014 yılına kıyasla refah seviyesinde iyileşme sağlandığı sonucuna varıldığı vurgulandı.

Din Özgürlüğü ve Hukuki Boyut

Ritüel kesim mesafesinin yalnızca bir hayvan refahı sorunu olmadığını vurgulayan CBRVD, konunun Hollanda Anayasası'nın 6. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 9. maddesi ve Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı'nın 10. maddesiyle koruma altına alınan din ve vicdan hürriyetiyle doğrudan ilişkili olduğunu ifade etti. Komite, din özgürlüğüne getirilecek olası sınırlamaların yasal bir temele dayanmasının yanı sıra gerekli, uygun, orantılı ve ikna edici olması gerektiğini, ayrıca daha az müdahaleci seçeneklerin de değerlendirilmesinin önem taşıdığını belirtti.

"Yasak Yerine Diyalog" Çağrısı

Mevcut sistemin geliştirilmeye ve eleştiriye açık olduğunu kabul eden CBRVD, çözümün otomatik bir genel yasaktan geçmediğini savundu. Komite; devlet kurumları, siyasi partiler, hukukçular, bilim insanları, hayvan refahı uzmanları ve dini toplulukların katılımıyla şeffaf, denetlenebilir ve yapıcı bir diyalog kurulması çağrısında bulundu.

Hukuki Çalışmalar ve İmza Kampanyası

Yasa teklifinin gündeme gelmesiyle birlikte bünyesinde hukukçulardan oluşan bir ekip kuran CBRVD, kapsamlı bir görüş belgesi (position paper) hazırladı. Farklı Müslüman topluluklar, federasyonlar, dernekler, imamlar ve ilgili 24 kuruluşun desteğiyle yürütülen çalışmalar kapsamında kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla www.godsdienstvrijheid.net adresi internette yayına açıldı.

Ayrıca ritüel kesimde önceden bayıltmayı zorunlu kılan teklifin geri çekilmesi talebiyle [https://petities.nl/petities/bescherm-godsdienstvrijheid-en-dierenwelzijn-stop-ritueel-slachtverbod](https://petities.nl/petities/bescherm-godsdienstvrijheid-en-dierenwelzijn-stop-ritueel-slachtverbod) adresinde bir imza kampanyası başlatıldığı bildirildi. CBRVD Başkanı Recep Ayaz, temel hakları ve dini toplulukların özgürlüklerini orantısız biçimde sınırlamayan, diyalog odaklı bir politika izlenmesi gerektiğini vurguladı.