Hollanda’da Konut Kiralamada Ayrımcılık Yeniden Gündemde: Faslı İsimlere Yüzde 16’ya Varan Dezavantaj

Hollanda’da Konut Kiralamada Ayrımcılık Yeniden Gündemde: Faslı İsimlere Yüzde 16’ya Varan Dezavantaj

Hollanda’da konut kiralama piyasasında etnik kökene dayalı ayrımcılık yeniden gündeme geldi. Ülke genelinde gerçekleştirilen beşinci ayrımcılık araştırması, özellikle Fas kökenli isim taşıyan ev arayanların konut gösterimine davet edilme konusunda dezavantaj yaşadığını ortaya koydu.

Konut piyasasındaki ayrımcılığı inceleyen araştırmacılar, sahte kiracı profilleri oluşturarak kiralık ev ilanlarına başvurdu. Aynı özelliklere sahip profiller arasında yalnızca isimler değiştirilerek yapılan başvuruların sonuçları karşılaştırıldı. Araştırmaya göre, Fas kökenli çağrışım yapan isimlere sahip erkekler yüzde 14, kadınlar ise yüzde 16 oranında daha az davet aldı.

Bu sonuçlar, 2024-2025 döneminde yapılan önceki araştırmadan farklı bir tablo ortaya koydu. Önceki ölçümde ilk kez belirgin bir ayrımcılık tespit edilmemişti.

Emlak danışmanlarının büyük bölümü ayrımcı taleplere kapı aralıyor

Araştırmada yalnızca ev sahiplerinin değil, emlak aracılarının tutumları da mercek altına alındı. Araştırmacılar kendilerini ev sahibi olarak tanıtarak emlak danışmanlarını aradı ve belirli etnik gruplara mensup kişilere ev kiralamak istemediklerini belirtti. Faslı, Türk veya Polonyalı kiracılara ev verilmemesinin mümkün olup olmadığını sordular.

Hollanda Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı tarafından paylaşılan verilere göre, emlak danışmanlarının yüzde 78,5’i bu tür ayrımcı taleplere doğrudan ya da dolaylı biçimde olumlu yaklaşarak kapıyı açık bıraktı. Bu oran bir önceki yıl yüzde 77,5, 2020 yılında ise yüzde 84 olarak kaydedilmişti.

Bladna gazetesinin aktardığına göre araştırma yaklaşık 200 emlak danışmanını kapsadı. Danışmanların önemli bir bölümü bu tür taleplerin ayrımcı olduğunu kabul etse de, söz konusu talepleri her zaman açıkça reddetmiyor.

Ayrımcılıkla mücadele için yeni kampanya

Hollanda hükümeti, sonbahar döneminde ev sahipleri ve emlak danışmanlarına yönelik ülke çapında bir sosyal medya kampanyası başlatmayı planlıyor. Kampanyayla konut kiralama süreçlerinde adil, şeffaf ve ayrımcılıktan uzak bir seçim yapılması hedefleniyor.

Öte yandan belediyeler, ayrımcılık yaptığı tespit edilen ev sahiplerine para cezası uygulayabiliyor. Verwey-Jonker Enstitüsü ise konut piyasasındaki ayrımcılığı izleyen araştırmalarını iki yıl daha sürdürecek.

Araştırma sonuçları, Hollanda’da konut bulmanın giderek zorlaştığı bir dönemde, etnik kökenin kiralık evlere erişimde hâlâ önemli bir engel oluşturabildiğini bir kez daha gösteriyor.

Lahey / Tarık OKAN