Hollanda’da Çocuklarda Obezite Alarmı: “Aşırı kilolu bir çocuğun ortalama yaşam beklentisi 39 yıl”

Hollanda’da Çocuklarda Obezite Alarmı: “Aşırı kilolu bir çocuğun ortalama yaşam beklentisi 39 yıl”

Hollanda’da çocuk doktorları, son yıllarda çocukluk çağı obezitesindeki keskin artış nedeniyle kırmızı alarma geçti. Uzmanlar, tabloyu “giderek ağırlaşan bir halk sağlığı krizi” olarak nitelendiriyor ve hükümete, sağlıksız yiyecek ve içecek reklamlarını yasaklayacak düzenlemeyi ivedilikle hayata geçirme çağrısı yapıyor.

Klinikler dolup taşıyor

2020–2024 yılları arasında, ülke genelindeki çocuk polikliniklerine; eklem ağrıları, karaciğer yağlanması ve tip 2 diyabet şikâyetiyle başvuran çocuk sayısında büyük artış yaşandı. Hollanda’da 0–18 yaş arası yaklaşık 400 bin çocuk fazla kilolu, bunun 100 bini ise obez.

Amsterdam, Rotterdam ve Den Bosch gibi büyük şehirlerde doktorlar hem hasta yoğunluğunun katlandığını, hem de obezite ilaçlarının kullanımında beş kat artış yaşandığını aktarıyor.

“Hasar kalıcı, bedeli ağır”

Erasmus MC’den çocuk endokrinoloğu Dr. Erica van den Akker, çocukluk çağında başlayan obezitenin çok daha erken ve kalıcı sağlık sorunlarına yol açtığını belirtiyor:

“Karaciğer yağlanması artık ilkokul çağındaki çocuklarda bile görülüyor. Oluşan hasar geri döndürülmüyor. Bu çocuklar genç yetişkinliğe geldiklerinde karaciğer nakline ihtiyaç duyabilecek duruma geliyor.”

Aynı tehlike tip 2 diyabet için de geçerli. Dr. Van den Akker, 13 yaşında diyabet teşhisi alan bir çocuğun yalnızca 13 yıl içinde damar ve organ hasarı yaşama ihtimalinin %80 olduğuna dikkat çekiyor:

“Bu kadar erken başlayan hastalık, eğitimden çalışma hayatına kadar çocuğun tüm yaşamını etkiliyor. Sağlık sorunları nedeniyle okulda, stajlarda ve işte daha sık zorlanıyorlar.”

Van den Akker, son üç yılda obezite nedeniyle sevk edilen çocuk sayısının ikiye katlandığını ve bazılarının henüz birkaç yaşında olduğunu söylüyor. Yeni bir Avrupa araştırmasına göre, 4 yaşında ağır obezitesi olan bir çocuğun ortalama yaşam beklentisi sadece 39 yıl.

Uzmanlardan siyasilere çağrı

Çocuk doktorları, NVK (Hollanda Çocuk Hekimleri Birliği) ve De Gezonde Generatie örgütleri, ülkede sağlam bir önleyici sağlık politikası eksikliği bulunduğunu vurguluyor.

Çocukların gün boyunca televizyondan oyunlara, sosyal medyadan sokak reklamlarına kadar sürekli olarak sağlıksız yiyecek pazarlamasına maruz kaldığını belirten uzmanlar, bunun obezite riskini artırdığını söylüyor.

Bu nedenle siyasilere çocuklara yönelik sağlıksız gıda reklamlarını yasaklayacak yasanın bir an önce çıkması için çağrıda bulunuyorlar. Yasa taslağı bu yıl duyurulmuş olsa da henüz meclise sunulmadı. Tasarının 2026 baharında Temsilciler Meclisi’ne gelmesi bekleniyor.

Hollandalı uzmanlara göre; eğer bu gidişata müdahale edilmezse, ülkede “genç yaşta hastalanan ve genç yaşta hayatını kaybeden bir nesil” ortaya çıkacak.