Beyin Göçü ve Avrupa Birliği Ülkesi Hollanda’da Geleceği

Beyin Göçü ve Avrupa Birliği Ülkesi Hollanda’da Geleceği

İyi bir mesleki eğitim almış ve donanımlı bireylerin, ekonomik imkânsızlıklar, siyasi tercihler, inanç özgürlüğü veya işsizlik gibi nedenlerle başka ülkelere giderek eğitim görmeyi ya da çalışmayı tercih etmesi, “beyin göçü” (kennismigratie) olarak tanımlanır.

ABD ve Almanya Örneği

Amerika, kurulduğu günden bu yana dünyanın dört bir yanından, farklı ırk, din ve ülkelerden gelen eğitimli insanları kendine çekmiş ve onların bilgi ve becerilerinden faydalanmasını bilmiştir. Bu başarının temelinde, inovasyon, bilim ve teknolojiye verilen önem ve üstün zekâların bu alanlara yönlendirilmesi yatmaktadır.

Sürekli Beyin Göçü Veren Ülkeler

Hindistan ve Türkiye gibi ülkeler, yıllardır nitelikli iş gücünü yurt dışına gönderen ülkeler arasında yer almakta ve bu durum hâlâ devam etmektedir.

Fatih Sultan Mehmet Döneminde Beyin Göçü

Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’un fethi sırasında Macar top ustası Urban’ı ordusuna katması, geçmişte de beyin göçünün önemsendiğinin bir göstergesidir. Fetihten sonra ilim ve bilim adamlarını İstanbul’a davet ederek onların çalışmalarını desteklemiştir.

Nazi Almanyası ve Türkiye’ye Beyin Göçü

1933-1945 yılları arasında Nazi Almanyası’ndan kaçan çok sayıda bilim insanı Türkiye’ye sığınmıştır. Bu kişiler, genç Türkiye Cumhuriyeti’nde üniversitelerde ve tıp alanında önemli görevler üstlenmiş, modern bilimsel altyapının kurulmasına katkı sağlamışlardır.

Örneğin, Hacettepe Tıp Fakültesi Hastanesi’nde görev yapan Alman Yahudi kökenli doktorların isimleri hâlâ hastane duvarlarında anılmaktadır.

Beyin Göçü Günümüzde Hâlâ Gündemde

Her yıl Türkiye, yetişmiş insan kaynağını Avrupa Birliği ülkeleri, Kanada, Amerika, Avustralya gibi ülkelere göç vererek kaybetmektedir. Beyin göçünü durdurmak, bu bireyleri faydalı kullanmak ve onlara uygun olanaklar sunmak son derece önemlidir. Eğitimle başlayan bu süreç, bilim ve teknoloji ile devam eder.

Hollanda’da Beyin Göçünü Mümkün Kılan Yasal Yollar (Kennismigratie)

1. Beyin göçünü teşvik eden yasal uyum ve istihdam politikaları.
2. AB vatandaşı biriyle evlilik veya birlikte yaşama.
3. Kendi imkânlarıyla eğitim ve yerleşim.
4. Türkiye’den özel veya kamu burslarıyla gelen öğrenciler.
5. Akraba desteğiyle eğitim alma.
6. AB programları (örneğin Erasmus) yoluyla eğitim.
7. Mülteci statüsüyle gelenler.
8. İşveren aracılığıyla alınan çalışma izni (tewerkstellingsvergunning).
9. Hollanda şirketlerinde çalışanların ileride yerleşim hakkı elde etmesi.
10. Ankara Anlaşması kapsamında yatırımcı olarak yerleşim.

Göçü Tersine Döndürmek Mümkün mü?

Evet, eğitimli ve deneyimli bireylerin Türkiye’ye dönmesi sağlanabilir. Ancak bunun için mevcut imkânların geliştirilmesi, kalıcı çözümler üretilmesi ve siyasi iradenin güçlü olması gerekir. İdealist gençler ve atalarının memleketine hizmet etmeyi görev bilen bireyler her zaman olacaktır.

Yurtdışı Türkleri Potansiyeli

Yurt dışında yaşayan yaklaşık 6 milyon vatandaşımız; yüksek eğitim, bilim ve insan kaynağı potansiyeli taşımaktadır. Bu potansiyel doğru değerlendirildiğinde Türkiye için büyük bir fırsata dönüşebilir. Bu nedenle göç ve diaspora politikalarının merkezi bir bakanlık (örneğin “Göç Bakanlığı”) altında yürütülmesi önemlidir.

Bor’un Pazarı ve Avrupa’nın İnsan Kaynağı Arayışı

Eski bir deyimle: “Geçti Bor’un pazarı, sür eşeğini Niğde’ye…” Avrupa Birliği Ekonomi Komisyonu, 2025 sonuna kadar iş gücü ihtiyacını karşılamak için Fas, Tunus, Cezayir ve Mısır’dan nitelikli insanları Avrupa’ya çekmeyi planladığını açıkladı. Peki biz yine geç mi kaldık?

Bize kalan Afganistan, Yemen, Suriye, Irak ve İran gibi ülkelerden gelen göçmenler mi olacak?

Sonuç

Demokrasi, bilim ve insan kaynakları ile göç arasında güçlü ve doğrudan bir ilişki vardır. Bu konuyu ilerleyen günlerde daha detaylı olarak ele almak gerekiyor.

Sağlıcakla kalın.

Nejat SUCU (Sosyal Hizmet Uzmanı)