Hollanda’nın Politik Gündemi: Benimle mi Kazandın, Akıllı Olup da Sen de Zengin Olsaydın?

Hollanda’nın Politik Gündemi: Benimle mi Kazandın, Akıllı Olup da Sen de Zengin Olsaydın?

Neden soğuk Hollanda daha zengin?

Bugün öğleden sonra başlayan yağmur hız kesmeden devam ediyor. Bu hava, ister istemez insanları yalnız ya da topluca kapalı alanlarda kalmaya zorluyor. Sıcak ülkelerin insanları gibi, dışarıda bolca boş vakit geçirme olanağınız yok. Hollanda ve Batı Avrupa’nın zenginliğinin bir sebebi de bu olsa gerek. "Neden Batı Avrupa’da, özellikle de soğuk ve yağışlı ülkeler daha zengin?" diye sorarsak, bunun birden fazla nedeni olduğunu görürüz.

Bunlar nelerdir diye soracak olursak:

• Aydınlanma: 17. ve 18. yüzyıllarda gelişen; akılcı düşünceyi eski, geleneksel ve değişmez kabul edilen varsayımlardan, önyargılardan ve ideolojilerden özgürleştirmeyi amaçlayan, yeni bilgiye yönelik kabulü geliştiren düşünsel gelişim dönemini tanımlar.
• Kapitalizm: Özel mülkiyetin, üretim araçlarının büyük bölümüne sahip olduğu ve bunları işlettiği; yatırım, gelir dağılımı, üretim, mal ve hizmet fiyatlarının arz-talep dengesine göre piyasa ekonomisi tarafından belirlendiği sosyal ve ekonomik sistemdir.
• Bireycilik (Individualisme): Batı'da bireyciliğin ortaya çıkması, kapitalizmin ilk belirtileri olarak kabul edilir. Aslında bireycilik, Avrupa'da ilk olarak merkeziyetçiliği parçalayan feodalizm ile birlikte filizlenmiştir.
• Kalvinizm: Protestanlık ve Kalvinizm ile başlayan iktisadi faaliyetlere katılım; çok çalışma ve tutumlu yaşam felsefesi, Batı Avrupa’daki Protestan topluluklarda ciddi bir zenginlik ve sermaye birikimi sağlamıştır. Bugün bile Doğu Hollanda’nın Protestan yerleşim merkezlerinde istihdamın ve zenginliğin daha yoğun olduğunu görmekteyiz.
• İklim: Yağışlı ve soğuk iklim, insanları hayatta kalmak, güçlü olmak ve refah içinde yaşamak için çalışmaya, araştırmaya ve ticaret yapmaya yönlendiren en önemli etkenlerden biridir.

Tabii ki toplum olarak çok çalışmak, teknolojide öncü olabilmek, gelişmekte olan ülkelerin yüksek zekalı ve nitelikli beyinlerini (Kennismigranten / Bilgi Göçmenleri) üretime verimli bir şekilde katabilmek; üretim, ticaret, ihracat ve refah yarışında her zaman bir adım önde olmayı sağlamaktadır.

Benimle mi kazandın fakir fukara?

Bu süreçte var olan zenginliği paylaşan nüfusun yapısı da büyük önem taşıyor. Buna rağmen, geçen yıllar içinde zengin ile fakir arasındaki küresel uçurum, kapanmayacak bir şekilde açılmaya devam ediyor. Varsıl (zengin) fertler, çoğunlukla sahip oldukları zenginliği yoksullarla gönüllü olarak paylaşmaya yanaşmıyorlar. İşte bu noktada devreye giren "Sosyal Devlet" ve sosyal güvenlik sistemi; kazanan çalışandan, esnaftan ve işverenden aldığı vergilerle (belasting), ihtiyacı olanlara (bijstand) paylaştıran bir köprü görevi görüyor.

Ortak paylaşımın çözümü var mı?

Elinde gücü, iktidarı ve üretim araçlarını bulunduranların bu konuda samimi bir çözüm sunması pek olası görünmüyor. Tüm varlığını paylaşmak istemeyen, aksine daha çok sahip olma hırsıyla (Hebzucht) yanıp tutuşan zenginlerin, "Benimle mi kazandın, akıllı olup sen de zengin olsaydın" diyerek kendilerini haklı çıkardığı bir Liberal Kapitalist düzenin iktidarına şahit oluyoruz.

Gelecek yıllarda Hollanda’da paylaşımın siyasi kararları bekleniyor

Bu adil olmayan paylaşımdan hoşnut olmayanlar bir yanda dururken; diğer yanda üretilen artı değerin (belasting / overwaarde) yoksul kesimle daha az paylaşılmasını savunan iktidar odakları ve siyasi partiler var. Hollanda’da dar gelirliye daha az pay verilmesini savunan ve acil tasarruf politikalarını yürürlüğe sokmak isteyen bu irade, karar mekanizması olan Temsilciler Meclisi’nde (Tweede Kamer) giderek güçleniyor.

Önümüzdeki yıllarda Hollanda’da var olan zenginliğin ve refahın paylaşım mücadelesinin eskisinden çok daha çetin geçeceği kesindir.

Hepinize sevgilerimle, iyi bir hafta sonu dileğiyle.

Nejat Sucu Adviseur voor multiculturele vraagstukken (Çok Kültürlü Meseleler Danışmanı)