Gurbetin Gizli Çatışması: Hollanda'daki Türk Gençleri Özünü mü Kaybediyor?

Gurbetin Gizli Çatışması: Hollanda'daki Türk Gençleri Özünü mü Kaybediyor?

Geçenlerde yaşını başını almış bir amca yanaştı yanıma. Yüzünde gurbetin onlarca yıllık yorgunluğu, gözlerinde ise derin bir endişe vardı. Sorduğu soru aslında Avrupa’daki yüz binlerce Türk ailesinin geceleri uykusunu kaçıran o meşhur kanayan yaraydı:

“Evlat, bu Hollanda’da doğup büyüyen gençleri kendi kültürümüzle, kendi geleneklerimizle nasıl yaşatacağız? Bunlar elimizden kayıp gidiyor mu?”

Derin bir sessizlik oldu. Düşündüm... Cevap hem çok basit hem de yakıcı kadar zor.

Çünkü karşımızda üstü örtülmeye çalışılan sert bir gerçek var.

"ADACIKLAR" ÇÖKÜYOR, ASİMİLASYON RÜZGÂRI ESİYOR!

Hollanda sokaklarında hakim olan düzen belli: Bireysel, özgür ama bir o kadar da bencil bir yaşam kültürü. Devatın yasaları da, toplumun yapısı da bu bireyselliği besliyor. Şimdi kendimizi kandırmayalım; bu hakim kültürü oradaki Türklerin tek başına değiştirmesine imkan yok. Toplumsal bir "tek renkliliğe" ya da eski muhafazakar mahalle yaşantısına dönmek artık bir hayal.

Peki ne oluyor?

Avrupa'daki Türk toplumu, o ezici baskın kültür karşısında kendi savunma mekanizmasını kurdu: Muhafazakarlaşmak ve geleneklere daha sıkı sarılmak.Ancak bu durum, evdeki ana-baba ile sokaktaki çocuk arasında devasa bir kimlik çatışmasını beraberinde getiriyor.

Biz "kültürümüzü koruyoruz" diye avunurken, alttan alta sessiz ve derin bir erime (akültürasyon) yaşanıyor. Son 60 yılda Avrupa Türklerinin geçirdiği dönüşüme bakın! "Eski toplum kalmadı" diye şikayet ediyoruz ama değişimin kaçınılmaz sertliğine çarpıyoruz.

ENDONEZYA ÖRNEĞİ VE LAHEY’DEKİ UYARI!

Bakın, tarih bize çok net bir ders veriyor: Hollanda’ya gelen Endonezya kökenliler (Indische Nederlanders) entegrasyon ve uyum rüzgarına kapıldılar ve zamanla tamamen asimile olup toplumsal değişimde eridiler.

Bizimkilerin bir kısmı ise bu kaderden kaçmak için kendi "güvenli adacıklarını" kurdu. Sanıyorlar ki o adacıklarda gelenekler sonsuza kadar yaşayacak... BÜYÜK YANILGI!

Lahey’in (Den Haag) ünlü Schilderswijk mahallesine bakın. Anaokulundan başlayan, spor kulüplerinde, iş yerlerinde devam eden o baskın yaşam biçimi karşısında bu adacıkların geleceği ne kadar sağlam kalabilir? Kendi gettonuza çekilmek sizi bir yere kadar korur; o adacıklar eninde sonunda dalgalara teslim olmaya mahkumdur.

FORMÜL NE? TESLİMİYET Mİ, HARMONİ Mİ?

Geleneksel değerler değişir; kimisi selin önüne katılır gider, kimisi akıntıya karşı direnirken özünden parçalar koparır.

Hollanda devletinin son yıllarda dayattığı "Katılımcı Toplum" (Participatiesamenleving) politikası tam da burada devreye giriyor. Çare, kendi içine kapanıp yok oluşu beklemek değil; evdeki sub-kültürünü korurken, dışarıdaki sokak değerlerine ve toplumsal kurallara saygı gösterip oyuna dahil olmaktır.

Farklı kültürleri tek bir potada eritip "aynı" olmak imkansız. Ama bireysel özgürlükleri zedelemeden, yan yana ve iç içe bir harmoni yakalamak mümkün.

Mutluluk dediğimiz şey ne sadece sokakta ne de sadece fırtınadan kaçtığımız evimizdedir. Mutluluk; kimliğini kaybetmeden, o toplumun bir parçası olmayı başarabilmektedir.

Ha, benim bu tespitlerimin yüzde yüz mutlak doğru olduğunu kimse söyleyemez. Ama amacım hazır reçete vermek değil; biraz düşünmek ve ezberleri bozmak.

Gerçeklerle yüzleşme vakti gelmedi mi?

Bc. Mustafa Nejat SUCU