Kimler ve Ne Zaman Hollanda Vatandaşlığını Kazanabilir?

Kimler ve Ne Zaman Hollanda Vatandaşlığını Kazanabilir?

Hollanda vatandaşlığının kazanılması, Hollanda’da uzun yıllar yaşayan kişiler açısından bu ülkeye bağlılığın ve topluma katılımın önemli göstergelerinden biridir. Hollanda vatandaşı olmak, yalnızca vatandaşlık haklarından yararlanmayı değil, aynı zamanda toplumun eşit bir üyesi olmayı da beraberinde getirir.

Hollanda vatandaşlığı, yasal olarak Hollanda’da süresiz ikamet hakkının yanı sıra Avrupa Birliği ülkelerinde ikamet etme, çalışma, eğitim alma, seyahat etme ve kendi işini kurma gibi önemli imkanlar da sağlar.

Hollanda vatandaşlığının yanında Türk vatandaşlığını da koruyabilme imkânı, özellikle toplumla bütünleşme, ticaret, istihdam ve siyasi katılım açısından önemli bir konu olmaya devam etmektedir.

Hollanda vatandaşlığına giden yollar nelerdir?

Hollanda vatandaşlığına geçişte farklı prosedürler bulunmaktadır. Bunların başında seçenek prosedürü (optieprocedure) ve normal vatandaşlığa kabul prosedürü (naturalisatie) gelmektedir.

1. Seçenek Prosedürü (Optieprocedure)

Seçenek prosedürü, belirli şartları taşıyan kişilere daha kolay ve daha düşük maliyetli bir şekilde Hollanda vatandaşlığına geçme imkânı sağlamaktadır.

Bu prosedürün önemli avantajlarından biri, başvuru sahibinin bazı durumlarda Hollanda vatandaşlığı için uyum sınavına (inburgeringsexamen) girmek zorunda olmamasıdır. Ayrıca bazı kişiler açısından mevcut vatandaşlıktan ayrılma zorunluluğu da bulunmamaktadır.

Seçenek prosedüründen kimler yararlanabilir?

Genel olarak aşağıdaki gruplar seçenek prosedüründen yararlanabilmektedir:

• Hollanda’da 15 yıl ikamet etmiş ve 65 yaşını doldurmuş kişiler,
• Hollanda’da 15 yıl ikamet etmiş ve en az 3 yıldır Hollanda vatandaşıyla evli olan kişiler,
• 4 yaşından itibaren 18 yaşına kadar yasal olarak Hollanda’da ikamet etmiş kişiler,
• Doğumundan itibaren 18 yaşına kadar Hollanda’da ikamet etmiş kişiler,
• Evlat edinilme yoluyla Hollanda vatandaşlığını kazanmış kişiler,
• Belirli şartlar kapsamında Hollanda’ya davet edilen mülteciler.

Bu şartların her başvuru sahibi açısından aynı şekilde uygulanmadığını ve başvuru öncesinde güncel koşulların kontrol edilmesi gerektiğini unutmamak gerekir.

2. Eski Hollanda vatandaşlığına ilişkin haklar

Hollanda vatandaşlık mevzuatında geçmişte Hollanda vatandaşlığıyla bağlantısı bulunan bazı kişiler için özel düzenlemeler bulunmaktadır.

1 Eylül 2010 tarihinde yapılan değişiklikler kapsamında, 1 Ocak 1985 tarihinden önce Hollandalı bir anneden ve Hollandalı olmayan bir babadan doğan bazı kişilerin yeniden Hollanda vatandaşlığı kazanabilmelerine yönelik haklar düzenlenmiştir.

Bu kapsamda olan kişilerin kendi durumlarını belediye veya yetkili Hollanda makamları üzerinden ayrıca araştırmaları önemlidir.

3. Normal Prosedür: Naturalisatie

Hollanda vatandaşlığına başvurmanın bir diğer yolu naturalisatie, yani vatandaşlığa kabul prosedürüdür.

Metinde belirtilen şartlar kapsamında; Hollanda’da belirli süre yasal olarak ikamet eden, gerekli uyum şartlarını yerine getiren ve diğer yasal koşulları taşıyan kişiler vatandaşlık başvurusunda bulunabilir.

Örneğin, genel kural olarak Hollanda’da 5 yıl kesintisiz ve yasal ikamet önemli şartlardan biridir. Bunun yanında Hollanda vatandaşıyla evlilik veya birlikte yaşama gibi bazı özel durumlarda daha kısa ikamet süreleri söz konusu olabilmektedir.

Vatandaşlık başvurularında uyum sınavı diploması ve diğer şartlar da dikkate alınmaktadır.

Bazı özel durumlarda, daha uzun süre Hollanda Krallığı sınırları içerisinde yasal olarak yaşamış kişiler için farklı hükümler uygulanabilmektedir. Vatandaşlık başvuruları ikamet edilen belediye üzerinden yapılmaktadır.

Kimlerin vatandaşlık başvurusu sorun yaşayabilir?

Vatandaşlık başvurularında başvuru sahibinin geçmişi de dikkate alınmaktadır. Özellikle son yıllarda ciddi suçlardan dolayı hapis cezası veya başka cezai yaptırımlara maruz kalan kişilerin başvuruları açısından sorunlar ortaya çıkabilmektedir.

Ayrıca bazı durumlarda kişinin önceki vatandaşlığından ayrılması şartı da gündeme gelebilir.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkış, gerekli şartların yerine getirilmesi halinde kişinin talebiyle mümkün olabilmektedir. Ancak çifte vatandaşlık ve vatandaşlıktan çıkma konuları kişinin durumuna göre değişebildiğinden, başvuru öncesinde güncel mevzuatın incelenmesi önemlidir.

4. Vatandaşlık Töreni (Naturalisatieceremonie)

Hollanda vatandaşlığı başvurusu ilgili makamlar tarafından kabul edildiğinde, başvuru sahibine ikamet ettiği belediye tarafından vatandaşlık töreni için davet gönderilir.

16 yaşından büyük kişiler açısından Hollanda’ya bağlılık beyanı (verklaring van verbondenheid) verilmesi zorunludur.

Bu kapsamda dini inancı bulunanlar ile bulunmayanlar için farklı ifadeler kullanılmaktadır.

Vatandaşlık töreninde bağlılık yemini veya sözünün verilmesinin ardından kişi Hollanda vatandaşlığına kabul edilmiş olur.

Dini inancı bulunanlar için

Vatandaşlık töreninde kullanılan bağlılık ifadesi şöyledir:

“Ik zweer dat ik de grondwettelijke orde van het Koninkrijk der Nederlanden, haar vrijheden en rechten respecteer. En zweer de plichten die het staatsburgerschap met zich meebrengt getrouw te vervullen.”

Ardından:

“Zo waarlijk helpe mij God almachtig.”

Dini inancı bulunmayanlar için

“Ik verklaar dat ik de grondwettelijke orde van het Koninkrijk der Nederlanden, haar vrijheden en rechten respecteer. En beloof de plichten die het staatsburgerschap met zich meebrengt getrouw te vervullen.”

Ardından:

“Dat verklaar en beloof ik.”

5. Vatandaşlık başvurusu nereye yapılır?

Vatandaşlık işlemleri için ikamet edilen belediyenin Burgerzaken (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri) birimine başvurulabilir.

Seçenek prosedürünün şartlarını karşılamayan kişiler için normal vatandaşlığa kabul prosedürü uygulanmaktadır. Bu prosedür, seçenek prosedürüne kıyasla daha fazla şart ve masraf içerebilmektedir.

6. Hollanda vatandaşlığını kaybetmek mümkün mü?

Bazı durumlarda Hollanda vatandaşlığının kaybedilmesi mümkün olabilmektedir.

Bunlar arasında:

1. Kişinin kendi isteğiyle Hollanda vatandaşlığından ayrılması,
2. Belirli şartlar altında geri dönüş uygulamasından yararlanması,
3. Vatana ihanet, casusluk veya ağır suçlarla bağlantılı bazı durumlar,
4. Hollanda devletinin izni olmadan başka bir ülke veya belirli bir örgüt adına askerlik yapma ve savaşma gibi durumlar

yer alabilmektedir.

Ayrıca terör örgütlerine üyelik veya bu örgütlerin faaliyetlerine katılma gibi ağır durumlarda vatandaşlığın kaybedilmesine ilişkin yasal düzenlemeler bulunmaktadır.

7. Sıkça sorulan sorular

Hollanda’da doğan çocuklar otomatik olarak Hollanda vatandaşı olur mu?

Hollanda vatandaşı olmayan anne ve babadan Hollanda’da doğan bir çocuğun, yalnızca Hollanda’da doğmuş olması her durumda otomatik olarak Hollanda vatandaşlığı kazanacağı anlamına gelmez.

Çocuğun vatandaşlık durumu, anne ve babanın vatandaşlığı, ikamet durumu ve diğer yasal şartlar dikkate alınarak değerlendirilir.

Hollanda vatandaşı olarak yurtdışında ne kadar yaşayabiliriz?

Hollanda vatandaşlarının Avrupa Birliği dışındaki ülkelerde uzun süre yaşamaları halinde vatandaşlığın korunması bakımından bazı kurallar bulunmaktadır.

Özellikle 10 yıllık süre ve pasaportun yenilenmesiyle ilgili düzenlemelerin dikkate alınması gerekir.

Yurtdışında yaşayan Hollanda vatandaşlarının pasaportlarını zamanında yenilemeleri önemlidir.

Yurtdışında yaşayan Hollanda vatandaşları pasaportlarını nerede yenileyebilir?

Yurtdışında yaşayan Hollanda vatandaşları, belirli şartlar kapsamında Hollanda’daki sınır belediyelerinden ve Schiphol Havalimanı’ndaki ilgili birimlerden pasaport işlemlerini gerçekleştirebilirler.

Metinde belirtilen sınır belediyeleri şunlardır:

Bergeijk, Bergen op Zoom, Breda, Den Haag, Echt-Susteren, Enschede, Maastricht, Montferland, Oldambt, Sluis ve Venlo.

Ayrıca Schiphol Havalimanı’ndaki pasaport birimi ile Türkiye’deki Hollanda’nın Ankara Büyükelçiliği ve İstanbul Başkonsolosluğu üzerinden de işlemler yapılabilmektedir.

Daha fazla bilgi nereden alınabilir?

Hollanda vatandaşlığıyla ilgili şartlar ve prosedürler zaman içerisinde değişebilmektedir. Bu nedenle başvuru yapmadan önce ikamet edilen belediyeden ve Hollanda Göç ve Vatandaşlık Dairesi’nden (IND) güncel bilgi alınması önemlidir.

Ayrıca Türkiye’de yaşayan veya bulunan kişiler, Hollanda’nın Ankara Büyükelçiliği ve İstanbul Başkonsolosluğu üzerinden de bilgi alabilirler.

Vatandaşlık başvurusu kişisel duruma göre farklılık gösterebildiğinden, genel bilgiler yerine kişinin kendi durumuna ilişkin güncel şartların ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Saygı ve sevgilerimle,

Mustafa Nejat Sucu
Adviseur voor multiculturele vraagstukken