Cahillik Gürültü sever

Cahillik Gürültü sever

Sessizlik, bilginin ve derin düşüncenin yatağıdır. Gürültü ise çoğu zaman, boşluğun çığlığıdır. Bilgi fısıltıyla konuşur, cehalet ise bağırarak. Çünkü boş teneke her zaman daha çok ses çıkarır.

Cahil insan, yalnızca konuşmayı bilir, dinlemeyi değil. Kendi sesinin yankısını duydukça, onu gerçeğin sesi sanır. Gürültüyle var olmaya çalışır, çünkü sessizlikte içindeki boşlukla yüzleşmek zorunda kalır. O boşluğu bilgiyle, düşünceyle, anlamla doldurmak yerine, sesiyle örtmeye çalışır. Kendi sesinin en yüksek olmasını ister ki, kimse onun aslında ne kadar az bildiğini fark etmesin.

Bir bilgenin yanında sessizlik vardır. Bir cahilin yanında ise asla. Çünkü bilge, sözü seçer, kelimeyi tartar, sessizliği dinler ve ancak gerekliyse konuşur. Cahil ise içindeki boşluktan korkar, onunla yüzleşmekten kaçar. Gürültü, bu kaçışın maskesidir. Sürekli konuşur, bağırır, sesiyle dünyayı kaplar ki, kimse onun içinde ne olduğunu göremesin.

Gerçek bilgi, insanı sessizliğe götürür. Düşünen insan, önce durur, sonra anlar. Konuşmadan önce dinler, anlamadan önce sorar. O yüzden, en bilge insanlar en az konuşanlardır. Sözü israf etmezler, çünkü bilirler ki, kelimeler de zaman gibi değerlidir.

Ama cahil olan, lafı süsler, sesi yükseltir, sözcükleri üst üste yığar. Düşünmeden konuşur, anlamadan yargılar. Gürültüyü bilgelik sanır, bağırmayı haklılık. Kendi sesi dışında hiçbir şeyi duymak istemez, çünkü başka bir ses duymak, kendi yanılgısını fark etmek demektir.

İnsan, gürültüyle değil, sessizlikle büyür. Bilgi, içsel bir devrimdir. Sessizleşmeyi öğrenen, gerçekten duymaya başlar. Gürültüden kaçan, gerçeğe yaklaşır ve ancak kendi içindeki sessizliği kabul eden, gerçekten konuşmaya değer bir şeyler söyleyebilir.

Öyleyse sor kendine: Sesin mi yüksek, yoksa düşüncelerin mi derin? Konuştuğun kadar anlıyor musun, yoksa sadece gürültü mü çıkarıyorsun? Çünkü bazen en bilge söz, sessizliğin ta kendisidir.

Bir sokakta yürüyelim. Gürültülü bir kalabalığın içindeyiz. Herkes bağırıyor, kendi sözünü en yükseğe çıkarmaya çalışıyor. Kimse dinlemiyor, kimse duymuyor. Sadece ses var, sadece gürültü. Ne anlatıldığı önemli değil, tek mesele sesin duyulması. İşte, cahilliğin en büyük yanılgısı burada saklı: Duyulmak, anlaşılmak sanılıyor.

Bir de başka bir sahne düşünelim. Bir kütüphane. Sessizlik içinde bilgiye eğilmiş insanlar. Herkes okuyor, düşünüyor, yazıyor. Kelimeler kağıtlarda akıyor ama kimse bağırmıyor. Burada gürültüye gerek yok, çünkü bilgi zaten kendi sesini taşıyor. Bir fikrin yüksek sesle söylenmesine gerek kalmadan da güçlü olabileceğini öğrenen insanlar var burada.

Bir de hayatımıza bakalım. Gürültüyü seven, sürekli konuşan ama hiçbir şey anlatmayan insanlarla çevriliyiz. Bir masada otururken hiç susmayan, her konuyu bildiğini sanan biriyle sohbet ettiğinizi hayal edin. Söyledikleri çoğu zaman eksik, yanlış, kulaktan dolma. Ama sesi yüksek, özgüveni tam. O yüzden söylediği şeylerin doğruluğuna inanıyor. Sesini bastıracak bir bilgeye de tahammülü yok. Çünkü cehalet, sadece bilgisizliği değil, aynı zamanda bilgiyi reddetmeyi de içerir.

Peki, neden böyle? Neden cehalet, gürültüyle sarılmış bir kaleye benzer? Çünkü içsel bir boşluğu, bir tür eksikliği saklamaya çalışır. Sessizlik, düşünmeyi gerektirir ve düşünmek, insanın kendi sınırlarını görmesini sağlar. Cahil, bu sınırları görmek istemez. Onun için kendi sesi, kendi inançları, kendi doğruları yeterlidir. O yüzden durup dinlemez, tartmaz, analiz etmez. Sadece bağırır.

Oysa gerçekten bilen insan, sessizlikten korkmaz. Hatta onun içinde dinlenir. Çünkü bilir ki, sessizlik bir boşluk değil, derinliğin kendisidir.

Bir öğretmeni düşünelim. Bilgili bir öğretmen, öğrencilerini susturup kendi bildiğini dikte eden biri değildir. Aksine, onların düşünmesini sağlar. Soru sorar, düşündürür, dinler. Sessizlikten kaçmaz. Çünkü o sessizlik içinde bir zihin çalışır, bir anlayış doğar. Ama kötü bir öğretmen, kendini hep konuşturur. Gürültüyle otorite kurmaya çalışır. Çünkü gerçekte ne anlattığından çok, sadece dinlenmek ister.

Ya da siyaseti ele alalım. Bilgili liderler, halklarını dinler, düşünüp konuşurlar. Cahiller ise sürekli bağırır, sürekli konuşur. Öyle ki, sesi en yüksek çıkanın haklı olacağına inanılır bazen. Ama unutulmaması gereken bir şey var: Bağırmanın gücü, sadece kulakları doldurur; sessizliğin gücü ise ruhu.

Bu sadece toplumda değil, bireysel hayatlarımızda da geçerli. İç dünyamızda ne kadar sessizleşirsek, o kadar derinleşiriz. Ne kadar çok dinlersek, o kadar çok öğreniriz. Gürültüyle var olmaya çalışanlar, sessizlikle güçlenenlerin karşısında hep kaybedecektir. Çünkü gerçek bilgelik, bağırmaz. O, kendini zaten sessizce anlatır.

O yüzden, hayatın içinde bir an dur. Kendi iç sesini dinle. Konuşmadan önce düşün. Gürültünün değil, derinliğin peşine düş. Çünkü insanı yücelten, sesi değil, anlamıdır.