2026 Yılı Sonunda Hollanda’da Kişi Başına Düşen Millî Gelirin (BBP) 65 Bin Avro’dan 70 Bin Avro’ya Yükselmesi Beklenmekte
Hollanda’da Arz-Talep Mekanizması ve Mesleki Eğitimlerin Önemi
2026 yılının üçüncü çeyreğinde (temmuz, ağustos ve eylül) Hollanda ticaret ve üretim cirosunun iç piyasada %10,2, dış piyasada ise %9,4 oranında büyüme gösterdiğini; sanayi üretimi cirosunun (industriële omzet) da %9,4 arttığını okuyoruz (www.cbs.nl).
Arz ve talep aynı anda hem çalışanda hem de işverende bulunabilir. İş pazarında arz ve talep değerlendirmesi yapılırken; iş ve kazanç sahibi olmak için çalışan kesimi "talep" (vraag), hizmet ve üretim sektörü ile özel ve tüzel kurumlar için gerekli olan insan kaynağını (werkgelegenheid ve openstaande vacatures) ise "arz" (aanbod) olarak tanımlamak olanaklıdır.
Buna bağlı olarak gelecek yıl (2027’de) Hollanda’da kişi başına düşen millî gelirin (Gayrisafi Yurt İçi Hasıla – GSYİH / Bruto Binnenlands Product – BBP) artacağı öngörülmektedir. 2026 yılı sonunda kişi başına düşen BBP’nin 65 bin avrodan 70 bin avroya çıkacağını şimdiden kesin olarak söylemek erken olsa da görünen köy kılavuz istemez. Geçmiş aylardaki olumlu iktisadi göstergeler ve gelişmeler bize bu bilgiyi sunmaktadır.
Toplum Olarak Engellerimiz de Var ama Çözüm de Mesleki Eğitimlerden Geçiyor
Hollanda’da işverenler kendileri için gerekli olan insan kaynağını bulma ve istihdam etme konusunda zorluk yaşamaktadır. İşverenlerin %28,5’i yeterli eleman ve insan kaynağını bulamamakta (het tekort aan arbeidskrachten); %24’ü ise gerekli elemanı bulmakta zorlandığını ve bu durumun daha fazla verimlilik ile üretimi engelleyen bir faktör olduğunu belirtmektedir.
Gelir Dağılımında Var Olan Adalet
Bu zengin ve varsıl ülkede, Hollandalı komşularımızla birlikte millî gelirimizi (BBP) daha da yükseltmemizin ilk temel şartı; kalifiye ve pazara uygun, güncel mesleki eğitimlerdir. Bütün etkileri sadece eğitimlerden beklemek de yanlış olur. Bu ülkede sahip olunan kurumlaşma (verzuiling), ilişki ağları (network), komşuluk, akrabalık ve 60 yılın sunduğu birikimle Hollandalı komşularımızla kurulan bağlar, entegrasyon ve uyum da millî gelirden eşit pay almada önemli faktörlerdir.
Önemli, Bilinmeyen ve Görülmeyen Etkiler ile Tepkiler de Var
Unutmamak gerekir ki Hollanda’da yaşanan sürede bu ülkeye ait olabilmek, kendini Hollandalı olarak görmek ve hissetmek de önemlidir. Tabii ki bazılarımız kendini "kraldan çok kralcı" da hissedebilir ve ona göre bir kimlik ve davranış sergileyebilir. Ancak unutulmamalıdır ki Hollanda'da yaşayan 18 milyon 199 bin 948 kişi Hollanda yasaları nezdinde eşittir ve yasal hakları kanunlarla güvence altına alınmıştır.
Bir işveren ve çalışan için hem arz hem de talep mekanizmasının aynı anda oluşması olanaklıdır. Arz ve talep mekanizması (vraag- en aanbodmechanisme) aynı zamanda ikiz (tweeling) bir kardeştir.
İş pazarı, gerekli olan kalifiye, nitelikli ve donanımlı elemanlarını arz ve talep mekanizması ile belirleyerek işsizlik sorununu şekillendirmektedir. Ekonomi büyüdüğünde ve kalifiye insanlara gereksinim duyulduğunda, Orta Dereceli Meslek Eğitimi (MBO) ve Meslek Yüksekokulu (HBO) diplomalı kalifiye işçilerin iş bulmaları daha kolay olmaktadır. Tabii ki akademik ve bilimsel eğitim veren üniversiteler (WO) de ülkenin geleceği ve inovasyonu için son derece önemli eğitim kurumlarıdır.
Artık işverenler için adayın yaşının ilerlemiş olması veya kadın olması bir sorun teşkil etmediği gibi; inancı, kökeni ve yaşadığı mahalle de bir engel olarak görülmemektedir. Yeter ki işveren için uygun kalifiyede ve yüksek düzeyde olun; bilim ve ilimle buluşup kendinizi geliştirin.
Meslek Seçimleri
Türk gençleri artık kendilerine uygun ve kendi istedikleri meslek eğitimlerini ve meslekleri seçmektedir. Bu gençlere yol göstermek gerekir. Hangi eğitim olanaklarının bulunduğunu ve gelecekte iş pazarında hangi mesleklerde açık olacağını araştırmak; bunları gençlerimize sosyal medya aracılığıyla iyi anlatmak şarttır.
Gelecek Kariyer ve Gelecek Vadeden Mesleki Eğitimler
Hollanda’da var olan kariyer, mesleki beceri ve eğitimlerin son yıllarda yeni bir evrimle değişime uğradığı kesindir. Bu eğitimler; programlama dilleri, algoritmalar, veri yapıları, yazılım tasarımı ve test gibi alanları kapsamaktadır. Bilişim ve bilgi teknolojileri bölümlerinden mezun olanlar; yazılım geliştiricisi, sistem mühendisi, mobil uygulama geliştiricisi ve yapay zekâ mühendisi olarak yüzlerce kurumda ve şirkette çalışma olanaklarına sahip olabilirler.
Gelin yine seçimi (beroepskeuze) gençlerimize bırakalım ama bir araya geldiğimiz dernek, vakıf ve kuruluşlarda bilgi ve bilim ışığında birlikte konuşalım ki gençler iyi ve doğru seçimler yapabilsinler. Meslek eğitimleri, gelecekte onların yaşamlarını ve mutluluklarını belirleyecek seçimlerdir. Küresel (global) iş ve istihdam pazarına en iyi hazırlığın nasıl yapılacağını gençlerimize anlatmak gerekir.
Konuşarak Bilgilenmek ve Bilgilendirmek Gerek
Aileden anne, baba, dede ve akrabaların meslek eğitimi ve meslek seçimi ön hazırlıklarına katılması çok önemlidir. Bunun için Türk dernek ve vakıflarında bilgilendirme ve tartışma programları düzenleyebiliriz.
Geleceğin 5 Yıldızlı Meslekleri
Evet, her meslek kalifiye bir şekilde, zevk alınarak ve sevgiyle (liefde & passie) yapıldığı zaman insanın kendisine ve çevresine başarı ve mutluluk verir. Bugün Hollanda’da hemen hemen her dalda insan ve istihdam açığı bulunmakta; 390 bin iş ilanını aşmış bir iş pazarı ve istihdam ortamıyla karşı karşıya bulunmaktayız.
Gelecekte çok kıymetli olacak meslekleri ise şöyle sıralayabiliriz: Tır şoförlüğü, sağlık elemanlığı, ICT bilgisayar uzmanlığı, ticaret, ekonomi, teknik elemanlık, öğretmenlik ve aile hekimliği.
Kaliteli Bir Yaşam İçin
Evet, kaliteli ve rahat bir yaşam iyi bir eğitim almaktan geçer. Hollanda'da alınan eğitimlerle 27 Avrupa Birliği ülkesinde, anavatan Türkiye’de, ABD’de, Kanada’da ve Avustralya’da çalışma olanakları da bulunmaktadır. Hollanda'daki meslek eğitimlerimiz dünyaya açılan bir kapı ve geleceğimize yapılan en güzel, en kârlı yatırımdır.
Yazdıklarım bilinen gerçekler; bunların yanında sizlerin de bildiği gibi yüzlerce başka alan var. Biraz araştırma yapmak ve yeterince temsil edilmediğimiz, 12 bin kişinin istihdam edildiği Devlet Su İşleri (Waterschappen) gibi kurumlar için uygun eğitimleri takip etmek gerekir. Çok yönlü mesleki eğitim ve çok çeşitli alanlarda istihdam gereklidir. Siz ne dersiniz? Hoşça kalın.
Mustafa Nejat SUCU Adviseur voor multiculturele vraagstukken