Hollanda’da Part-time emekliliğe hazır olun

CNV Vakmensen emeklilik uzmanı Frans van de Veen, part-time emekliliğin çalışmak istemeyen veya çalışamayacak durumda olan insanlar için cazip olabileceğini söylüyor. Ancak, işçilerin büyük bir bölümü bu olanaktan haberdar değil.

Gıcırdayarak ve çıtırdayarak birçok işçi daha yüksek emeklilik yaşı merdivenini tırmanıyor. Onlar çalışmak istemeseler veya çalışacak durumda olmasalar bile, uzun bir süre daha çalışmak zorunda kalıyorlar. Part-time emeklilik onlar için cazip bir seçenek olabilir - en azından eğer onu nasıl elde edeceğini bilirsen – Trouw’da yayınlanan araştırmaya göre, part-time emeklilik için yürünmesi gereken daha epeyce yol var. 

Şuanda emeklilik hakkı kazanmış olanların sadece yüzde 5’i part-time emeklilik imkanından yararlanıyor. Bu son derece düşük bir oran. Özellikle işçilerin yüzde 70'nin – emeklilik yaşı öncesi son yıllarında – istekli olduğunu düşündüğümüzde en büyük etkiye sahip olacağı tahmin edilebilir. Emeklilik yaşına gelenler, işin ağırlaştığını hissederler, artık sağlık sorunu yaşayabilir olabilirler ya da sadece eğlenceli şeyler yapmak için daha fazla boş zaman isteye bilirler. Ama neden o zaman bu kadar az kişi part-time emeklilik imkanından yararlanıyor?

Kendi kesesinden yemek

Bunun mantıklı bir açıklaması varsa, o da sistemin kişiye pahalıya mal olduğu gibi görünüyor. Part-time emeklilikte daha az saat çalışılıyor ve kısmi emekli maaşı alıyorsun. Zaten emekliliğini normalinde kendin ödüyorsun, ama şimdiden kendi emekliliğinden bir miktar yararlanmış oluyorsun. Bu durum sizin için ne kadar değerli?

Ancak part-time emekliliğin yine de az tercih ediliyor olmasının tek sebebi bu değildir. CNV sendikasının yaşları 60-65 arası olan 700'den fazla çalışanın arasında yaptırdığı ankete göre, her on kişiden yedisinin hiç ya da sadece kısmen part-time emeklilik olasılıklarının farkında olduğunu saptandı. Ve tabi ki, bilmediğin bir şey hakkında da bir tercih yapamıyorsun. İnsan tanımadığı bir şeyin değerini de bilmez.  

Bu durum birçok işveren için de geçerlidir. Özellikle sadece tam zamanlı çalışmanın standart olduğu sektörler ve pozisyonlarda, işverenler bu yolun seçilmesini hiç tasvip etmiyorlar. Ve sonra tabii ki emeklilik fonlarının kendi rolü de unutulmamalıdır. Part-time emeklilik onların da oturup bekledikleri bir şey değil. Üyelerini pek bilgilendirmiyorlar. Sadece birkaç örnek verildiğinde – bu durumun pekte şaşırtıcı olmadığı görülecektir – 2015 yılında part-time emekliliği seçen hiçbir Molenaarspensioenfonds ve Slagerspensioenfonds üyesi çıkmamıştır. 

Bu işi farklı yapanlar da oluyor, toplu taşıma emeklilik fonuna bakıldığında: 2016 yılında 63 yaşındaki işçilerin dörtte birinin part-time emeklilikten yararlandırıldığı görülüyor. Bu sektörde, uzun çalışma yerine part-time emeklilikten yararlanma gerçekten artık bir alternatif haline gelmiş görülüyor. 

Bunun için ön şart, çalışanların iyi bir şekilde bilgilendirilmeleridir. Ama aynı zamanda emekli fonları, işverenler ve sendikalar, kişisel tavsiye söz konusu olsa bile, burada önemli bir role sahipler. CNV araştırması çalışanların üçte ikisinin buna ihtiyacı olduğunu göstermiştir.

Tüm ilgili tarafların part-time emekliliği uygulanabilir bir seçenek olarak görmesi gerekir

Ama yine de, part-time emeklilik şimdilik yasal bir hak değildir. Tüm emeklilik fonları bunu bir seçenek olarak sunmuyor. Ve bunu bir seçenek olarak sunan emeli fonları da bazen karmaşık kurallar uyguluyor. Bu uygulama daha iyi bir hale getirilebilir. İlgili bütün tarafların - emeklilik fonları, emeklilik sigorta şirketleri, işverenler ve sendikalar - part-time emekliliği uygulanabilir bir seçenek olarak görmesi gerekir. Bu durum öncelikle sağlıklı bir şekilde emekliliğe doğru yol almak isteyen yaşlı çalışanların çıkarlarına uygun olacaktır. Ama aynı zamanda toplum için de bir kazanç olacaktır. Aksayarak emekli olacağı güne kadar işe giden yaşlı çalışanlardan kimseye bir yarar gelmez, ayrıca tüm hayal kırıklıkları ve işi aksatmaları da işin cabası olur. 

Kısacası, tüm emeklilik düzenlemeleri part-time emekliliği mümkün kılacak şekilde yapılmalı, tüm engeller ortadan kaldırılmalı, çalışanların bilgilendirilmeleri iyileştirilmeli ve finans konusunda bilinçlendirilmeli. Tüm bunlardan sonra daha fazla çalışan part-time emekliliği seçmek için istekli olacaktır.