Avrupa ekonomisinin üzerinde kara bulutlar dolaşıyor

Bugün arka arkaya açıklanan Euro Bölgesi PMI verileri bölge ekonomisinin üzerinde kara bulutların dolaştığını gözle önüne serdi

IHS Markit tarafından bu sabah yapılan açıklamaya göre Euro Bölgesi’nde imalat sektörü satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Kasım ayındaki 51.8’den Aralık’ta 51.4’e gerileyerek Şubat 2016’dan bu yana en düşük seviyesinde gerçekleşmiş oldu.

Gösterge, bir önceki yılın aynı döneminde 60.6 idi.

IHS Markit açıklamasına göre yeni siparişler aynı dönemde 49.5’ten 48.8 ile Kasım 2014’ten beri en düşük seviyesine geriledi. Veri, ardı ardına üçüncü aylık daralmasını (50 seviyesinin altında) gerçekleştirdi.

Aralık ayında güvenin son 6 yılın en düşük seviyesine gerilediği açıklandı.

4 büyüklerde sorun

Aralık döneminde bir kez daha Euro Bölgesi’nin en büyük 4 ekonomisi incelenen bütün ülkeler içerisindeki en düşük imalat PMI rakamlarına sahip oldu.

İtalyan ekonomisi daralma bölgesinde ilerlemeye devam ederken, 27 ay sonra ilk kez Fransa’nın da işletme koşullarında bir daralmaya düştüğü görüldü.

Hem Almanya hem de İspanya’da büyüme kısıtlı kalırken, yaşanan genişlemenin son 2.5 yıldaki en zayıf halinde olduğunun altı çizildi.

Brexit’e dikkat

IHS Markit Baş Ekonomistlerinden Chris Williamson, veriye dair hayal kırıklığı yaratan Aralık verisinin zaten imalatın neredeyse durgunluk seviyesine doğru sönmeye başladığı bir yılı kötü kapattığını belirtti. Zayıf gelen bu son imalat verilerinin bütün ekonomi üzerine yansımaları olabileceğini ve son çeyrek büyümesi üzerinde etkili olabileceğini belirtti.

2018’in son çeyreğinde imalat raporlarında görülen kötü performansın 2013’ün ikinci çeyreğinden bu yana görülen en kötü çeyreklik performans olduğunu da söyledi.

Williamson, endişe verici bir biçimde mevcut üretim seviyelerine önceki aylardan kalan siparişleri yerine getirmek için ulaşıldığını ve yeni siparişlerin azlığına bakılacak olursa önümüzdeki aylarda talepte bir canlanma görülmezse üretim kesintilerinin yaşanabileceğine dair uyardı.

Aralık ayında yeni siparişler üçüncü kez arka arkaya daralma gösterdi.

Her ne kadar Fransa’daki protestoların etkileri bu verilere yansımış ve bunun geçici bir zayıflığı işaret ettiği düşünülse de olası bir toparlanmanın kısıtlı olacağı vurgulandı. Ve özellikle Brexit’in ekonomik görünüm üzerinde endişe verici bir bilinmezlik yaratıyor olmasının etkilerini tekrar vurguladı.

İngiltere’den sürpriz

Chris Williamson Brexit’in Avrupa ekonomisi üzerinde yarattığı bilinmezlik etkisine vurgu yaparken, İngiltere’den gelen imalat PMI verisi sürpriz yaptı.

İngiltere’de imalat artışı Aralık’ta beklenmedik bir şekilde altı ayın zirvesine yükseldi. Şirketlerin, Brexit kaynaklı olası olumsuzluklara karşı hazırlık yaparak stoklarını ve yeni siparişlerini artırması imalat göstergesinin yükselişinde etkili oldu.

IHS Markit tarafından yayınlanan verilere göre İngiltere’nin imalat sektörü PMI verisi Kasım’daki 53.6’dan Aralık ayında 54.2 seviyesine yükseldi. Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin beklentisi 52.5 idi.

Avrupa Birliği’nden (AB) Mart ayının sonunda ayrılmaya hazırlanan İngiltere’nin belirlenen tarihten önce bir anlaşmaya varıp varamayacağına ilişkin belirsizlik sürüyor.

IHS Markit Direktörlerinden Rob Dobson her ne kadar Aralık verisi bir önceki aya göre artış kaydetmiş olsa da bu duruma şüpheci yaklaşmak gerektiğine değiniyor. “Brexit yolu kararsızlık ve anlaşmazlık çamuru ile kaplıyken, bu yıl sektörde bir düzeltme görülmesi olasılığı mevcuttur” diyor.

Avrupa’nın en büyüğünde son durum

Avrupa’nın taşıyıcı ekonomisi Almanya’da imalat sektörü PMI verisi Kasım ayındaki 51.8 seviyesinden Aralık ayında 51.5’a gerileyerek son 33 aydaki en düşük seviyesini kaydetmiş oldu. Aralık ayı PMI verisi Mart 2016’dan bu yana en düşük imalat PMI verisi oldu.

Büyümedeki yavaşlamanın büyük ölçüde yeni siparişlerde süregelen yavaşlamadan kaynaklandığı belirtiliyor.

Pozitif tarafta ise imalat sektörü istihdamında sağlam bir büyümenin sürdüğü ve girdi maliyetleri enflasyonunun son 16 ayın en düşük seviyesine gerilediği açıklandı.

Önümüzdeki yıla dair işletme güveni Ekim ayındaki 6 yılın en düşük seviyesine yakın seyrediyor. Brexit’e dair belirsizlik, ticaret gerilimleri ve otomotiv sektöründeki yavaşlama genel hissiyatı kötü etkiliyor.

IHS Markit Baş Ekonomistlerinden Phil Smith iyi başlayan 2018’in hayal kırıklığı yaratarak sona erdiğini belirtirken, 2018 yılı içinde Almanya’nın dışarıya odaklanmış üretim sektörü için global piyasaların üzerindeki kara bulutların baskı yarattığını söyledi.

İtalya: Toparlanmaya dair iyimserlik düşük

Bütçe krizini yeni aşan İtalya’da imalat PMI verisi Kasım ayına göre yükselse de yine de 50 seviyesinin altında kalmayı sürdürdü. 49.2 olarak açıklanan Aralık ayı imalat PMI endeksi üzerinde düşen üretim ve yeni siparişlerin özellikle etkili olduğu açıklandı.

Her ne kadar yeni işler yaratılsa da istihdamdaki artış son 4 yılın en yavaş seviyesinde gerçekleşti.

Son 3 aydır düşen üreticiler arasındaki güven endeksi ise Aralık ayındaki düşüşle beraber son 6 yılın en düşük seviyesine gerilemiş oldu.

IHS Markit müdür yardımcılarından Andrew Harker Aralık verisinin İtalyan üreticileri için yıla endişe verici bir bitiş getirdiğini söyledi. Veriye dair yorumunda Harker, şirketlerin yeni iş alma konusunda sıkıntı yaşamaya devam ettiğini belirtirken, yılın başında güçlü bir büyüme gösteren tablodan şuanda çok uzak olunduğunun da altını çizmiş oldu. Sektördeki güvenin de azalması ile mevcut durumun yakın gelecekte toparlayacağına dair iyimserliğin düşük olduğunu belirtti.

Protestoların Fransa ekonomisi üzerindeki etkileri görülüyor

Protestolarla son 17 Kasım’dan bu yana zor günler yaşayan Fransa’da yaşanan olayların etkilerini ekonomik veriler üzerinde de görmeye başladık.

27 aydır ilk kez imalat PMI verisinin 50 seviyesinin altında açıklandığı görülüyor. Aralık ayında 49.7’ye düşen veri Kasım ayında 50.8 seviyesinde açıklanmıştı.

Bu zayıf performansın son 3 ayın ikisinde daralan üretim, ve yeni siparişler hızla azalmasından destek aldığı belirtiliyor.

Üretimde son 44 aydaki en hızlı daralma yaşanırken, bu konuda son protestoların ve otomotiv sektöründeki gelişmelerin etkili olduğu söyleniyor. Üretimdeki düşüşlerle birlikte imalatçıların işten çıkarmalara yöneldiği ancak bunun bile biriken işlerin artmasına yardımcı olmadığı açıklandı.

Önümüzdeki döneme dair beklentiler Nisan 2016’dan bu yana en kötü seviyede yer alıyor.