Ida Dağı’ndan Yükselen Bir Ses: Refika’nın İzinde Bellek ve Müzik

Ida Dağı’ndan Yükselen Bir Ses: Refika’nın İzinde Bellek ve Müzik

Zeus’un doğduğuna inanılan, Truva Savaşları’nın yankılandığı Ida Dağı’nın eteklerinden yükselen bir hikâye, yüz yıl sonra sahnede yeniden hayat buluyor. Bir zamanlar o dağ köylerinden birinde yaşayan şarkıcı Refika’nın izini sürüyoruz. Onun kişisel hikâyesi, 1923’te Türkiye ile Yunanistan arasında gerçekleşen nüfus mübadelesiyle yerinden edilen bir buçuk milyondan fazla insanın ortak hafızasına açılan bir kapıya dönüşüyor.

Mübadelenin ardından yollara düşenler arasında çok sayıda müzisyen vardı. Yeni topraklarda tutunmaya çalışan bu sanatçılar, acıyı, hasreti ve kimlik arayışını müziğe dönüştürdüler. Liman kentlerinde yankılanan rembetiko ezgileri böyle doğdu: içkiye, yoksulluğa ve kaybolan memleketlere dair hüzünlü melodilerin yanı sıra aşka ve umuda tutunan şarkılar da bu müziğin hafızasında yer etti.

Tombaz Ensemble’ın solisti Meral Ari, bu teatral konserde Refika’nın izini sürerken sözlü tarih, kolektif hafıza ve kişisel anlatıyı iç içe geçiriyor. Köylülerin hatıraları, tarihsel gerçekler ve sahnedeki yaratıcı yorum bir araya gelerek çok katmanlı bir anlatı kuruyor. Türkçe ve Yunanca seslendirilen şarkılara Türkçe anlatımlar eşlik ediyor; iki dil arasında kurulan bu köprü, mübadelenin bölünmüş coğrafyalarına yeniden temas ediyor.

Sanat yönetimini Meral Ari’nin üstlendiği yapımın metni Meral Ari ve Şaban Ol imzası taşıyor. Müzik direktörlüğü ve düzenlemeler Emirhan Tuğa’ya ait. Son rejide ise Şaban Ol bulunuyor.

Metni Meral Ari ve Şaban Ol’a ait olan yapımın müzik direktörlüğü ve düzenlemeleri Emirhan Tuğa tarafından gerçekleştirilmiş, son rejisi ise Şaban Ol tarafından yapılmıştır. Sahnedeki müzikal anlatı, farklı ülkelerden sanatçıları bir araya getiren Meral & Tombaz topluluğu tarafından hayat bulur. Topluluğun kadrosunda vokalde Meral Ari; klarnette Emirhan Tuğa; kemanda Stijn Schmeddes; kontrbasta Gabriel Barbalau; piyanoda Takis Grammatikopoulos ve perküsyon, lavta ile vokalde Alper Kekeç yer almaktadır.

Bu konser yalnızca bir müzik dinletisi değil; hafızaya, kayba ve yeniden kök salma arzusuna dair sahne üzerinde kurulan şiirsel bir arayış. Yapım, 13 Mart’ta Den Haag’daki Regentes Tiyatro ve Gösteri Merkezi’nde sahnelenecek; müzik ve tarih meraklılarına belleğin ve melodilerin iç içe geçtiği özel bir akşam sunacak.

Fotoğraf: Kaan Şensoy

Haber: Remzi Kabadayı