Hollanda’da Salatalık Zamanı (Komkommertijd) ve Hollanda Politikasında Yaprak Dökümü: Yeni Erken Temsilciler Meclisi Seçimleri

Hollanda’da Salatalık Zamanı (Komkommertijd) ve Hollanda Politikasında Yaprak Dökümü: Yeni Erken Temsilciler Meclisi Seçimleri

Nejat SUCU

Komkommertijd Nedir?

Komkommertijd kelimesi, kelime anlamı olarak “salatalık zamanı” demektir. Ancak Hollanda'da bu ifade, haberlerin ve dedikoduların azaldığı, bürokrasi ve siyasetin izne çıktığı yaz aylarını tanımlar. Kısacası, “yan gelip yatma zamanı” da diyebiliriz.

Bizde de “salatalık yata yata büyür” diye bir söz vardır; yan gelip yatanlara yönelik hafif alaycı bir eleştiri içerir.
Tropik sıcakların etkisiyle, tatilin başlamasıyla birlikte, Hollanda’da da bu rehavet dönemini yaşıyoruz. Daha çok kitap okumak, dinlenmek ve zamanı farklı çalışmalarla değerlendirmek için oldukça uygun bir dönem.

Hollanda Politikasında Devrim Niteliğinde Gelişmeler

Hollanda Temsilciler Meclisi (Tweede Kamer), yaz tatiline (zomerreces) girmiş durumda. Bu dönemde yeni yasa ve politik gelişmelere belirli bir süre ara verilir.

Ancak bu yıl durum farklı. Aşırı sağ eğilimli Dick Schoof kabinesi, PVV’nin mültecilerle ilgili acil yasa tasarısındaki yetersizlik ve tatminsizlik gerekçesiyle, 3 Haziran 2025 tarihinde koalisyonun en büyük ortağı PVV lideri Geert Wilders tarafından destekten yoksun bırakıldı.

Düşük (demissionair) konumdaki Dick Schoof kabinesi ve Hollanda Temsilciler Meclisi ile birlikte, Hollanda Yüksek Seçim Kurulu (De Kiesraad) 29 Ekim 2025 tarihinde erken genel seçim yapılmasına karar verdi.
(De vervroegde Tweede Kamerverkiezingen vinden plaats op woensdag 29 oktober 2025.)

Hollanda Politikacılarına Tatil Yok!

Erken seçim süreciyle birlikte, propaganda çalışmaları ve seçmeni oy vermeye ikna çabaları başladı. Aynı zamanda seçim programı (verkiezingsprogramma) ve yönetim planının (bestuursprogramma) hazırlanması ile aday listelerinin oluşturulması da zaman alacak gibi görünüyor.

Hollanda halkı tatil yapmayı seven bir toplum. Mayıs ayında ödenen tatil parası (vakantiegeld) da bu konuda önemli bir kolaylık sağlıyor.

Fanatizm ve Radikalizm Kaybedecek mi?

Orta Doğu’da yaşanan insanlık dramları, değişen güç dengeleri, artan politik güvensizlik ve belirsizlikler çağında yaşıyoruz. Sanki Hollanda’nın hiçbir iç sorunu yokmuş gibi, yalnızca dış ve “şark” meselelerine odaklanan muhafazakâr politikalar, mevcut seçmenleri memnun etse de yeni seçmen gruplarını cezbetmiyor.

Birilerinin hâlâ fanatizm ve radikalizmden medet ummaları beni ilgilendirmiyor. Hollanda’da, Fransa’da ya da Belçika’da “cenneti ararken cehennemi bulan” Mağrip kökenli gençlerin yaşadıklarını göz önünde bulundurduğumuzda, aynı yollardan geçmemek için ders çıkarmamız gerekiyor.

Bu durum sadece aşırı sağcı ve milliyetçi partiler için değil; pan-Türkist ve pan-İslamcı çizgideki yapılar için de geçerli. Son 40 yılda, sosyalist, komünist ve sosyal demokrat partilerin kaybettiği oy oranı %100’e yaklaşmış durumda. Göçmen karşıtı popülist politikalar bir süre daha oy getirmeye devam edecek gibi görünüyor.

Akıllı Siyaset ve Stratejik Oy Kullanımı

Benim dünya görüşüm ve yaşam felsefeme uygun siyasi partilerin iktidar ortağı olabilmesi için, oyum stratejik olacaktır.
Saklamaya gerek yok:
“180 ülkeden gelen mültecilerin kardeşçe, eşit şekilde paylaştığı, dışlanmadığı ve ötekileştirmenin sadece hikâyelerde kaldığı bir Hollanda özlemiyle politik tercihimde bulunacağım.”

Politikada Yaprak Dökümü

Kendi aldıkları kararlar ve politik yönetim biçimlerinden memnun olmayan, beklenen sonuçları alamayan koalisyon ortaklarında “metal yorgunluğu” (metaalmoeheid) gözleniyor. Bu nedenle birçok liderin birer birer siyaseti bırakma kararı aldığını son aylarda gördük.

Bu durum, Hollanda siyasetinde taşların yerli yerine oturmadığını ve politik değişimin yönünü önceden kestirmenin zor olduğunu gösteriyor.

Yine Mi Hazırlıksız Yakalandık?

Türk kökenli siyasetçilerin, sivil toplum kuruluşlarının ve lobi gruplarının geleceğe yönelik misyon ve vizyonları hakkında ortada elle tutulur bir belge yok. Yine hazırlıksız yakalandık gibi görünüyor. Bu alanda fikir ve strateji üretecek nitelikli ve etkili toplumsal önderlerin yetersizliği hissediliyor.

En kısa ve net ifade ise:
“Apışıp kaldık, yine...”

Alternatif Faaliyetler

Hollanda’da alternatif tatil etkinlikleri düzenlenebilir. Örneğin ailece ya da yakın arkadaş grubuyla 3 haftalık bir Almelo – Paris bisiklet turuplanlanabilir. Önceden tedbir alınarak, eski hanlar ve şatolarda konaklayarak 600 kilometre Paris’e, dönüşte Brüksel üzerinden Almelo’ya varılabilir.

Elektrikli bisikletlerle günde 100 kilometre yol almak artık mümkün.

Bu yaz, son dört yaza kıyasla daha az yağışlı ve daha sıcak geçiyor. Sıcaklık 34 dereceyi aştı. Haftalar süren yağmurun ardından güneşi yeniden görmek özlenir oldu. Mısır yaprakları sıcaktan etkilenmiş. Bitkiler, hayvanların kulaklarını dikip dinlemesi gibi, yapraklarını dikleştirerek sıcakla baş etmeye çalışıyor.

Yağmurlu günlerde evde kalma fırsatı da artıyor. Bu ortamda üretmek, bilgi teknolojisi ve inovasyonda üç adım öne geçmek, kaliteli bir yaşamın anahtarı olabilir.

Başkalarının Yapamadıklarını Yapmak

İnsanların emeklerine ve çabalarına saygılı olmak gerek. Ama esas olan, başkalarının yapamadıklarını yapabilmek. Yenilikçi, gerçekçi ve topluma artı değer katacak projelere katılmak, önümüzdeki 10 yılın hedefi olmalı.

Gündemde Kalmak ve Kalabilmek

Gündemde olmak hoş olabilir ama bunun bazı sorumlulukları da vardır. Gündemde kalmak, olayların içinde olmak, özel olmayanı özel kılabilmektir. Gerçek anlamda güzel insan olabilmek, mutlu bir hayat için önemlidir.

Artık Az Konuşup Çok İş Yapma Zamanı

Var olan birikimle birlikte artık az konuşma, çok üretme zamanı. Toplumsal değişim ve gelişim, sadece konuşarak sağlanmaz. Elimizdeki bilgi ve becerileri bir araya getirerek bir ürün ortaya koyma vakti.

Hoşçakalın.