Hollanda’da 18 Mart’ta 342 Belediyede Düzenlenecek Yerel Yönetim Seçimleri

Hollanda’da 18 Mart’ta 342 Belediyede Düzenlenecek Yerel Yönetim Seçimleri

Nejat SUCU

18 Mart 2026 Çarşamba günü Hollanda’da bulunan 342 belediyede toplam 8.462 belediye meclis üyesini yaklaşık 13 milyon 800 bin seçmen (kiesgerechtigde / Hollanda’da en az 5 yıl ikamet eden göçmenler dâhil) seçecek. Daha sonra belediyelerde günlük yerel yönetimi üstlenecek olan Belediye Başkanı ve Encümen Heyeti (Het college van Burgemeester en Wethouders) oluşturulacak.

18 Mart’ta yapılacak yerel seçimlerde şehir partilerinin ülke genelinde geleneksel partilere kıyasla daha yüksek oranda oy alarak güç kazanması beklenmektedir.

Hollanda Seçim Takvimi (Nederlandse verkiezingskalender)

1. 29 Ekim 2025’te düzenlenen Hollanda Temsilciler Meclisi seçimleri (vervroegde Tweede Kamerverkiezingen)
2. 18 Mart 2026’da düzenlenen 342 belediye meclisi seçimleri (Gemeenteraadsverkiezingen)
3. 17 Mart 2027’de 12 Eyalet Meclisi (Provinciale Staten) ve 21 Su Yönetimi Kurulu (Waterschappen) seçimleri

17 Mart 2027’de Hollanda’nın 12 eyalet yönetimi ve 21 su idaresinin yönetimleri seçilecektir. Yaklaşık 13 milyon 500 bin seçmen eyalet meclis üyelerini ve dolaylı olarak 75 Senato üyesini belirleyecektir. Eyalet seçimlerinde yalnızca Hollanda vatandaşları oy kullanabilirken, su idareleri seçimlerinde Hollanda’da ikamet eden ve 18 yaşını dolduran herkes seçmen sayılmaktadır.

Seçimin başarı formüllerinden biri nedir?

Seçmen 17 Mart 2027’de iki sandıkla karşılaşacaktır: biri eyalet seçimleri, diğeri su idareleri seçimleri için. Seçmen her ikisinde de oy kullanmak ister; ancak birinde aday olduğunda diğerinde hangi partiye oy vereceğini bilemeyebilir. Bu nedenle partilerin hem eyaletlerde kendi adaylarıyla yarışması hem de su idarelerinde güçlü listelerle iş birliği yapması önemlidir. Her iki seçime de aktif katılım başarı şansını artırır. Geçmiş dönemde bunun yeterince görülmediği söylenebilir.

En büyük sorun: Katılım düşüklüğü, ilgisizlik ve güven eksikliği

Seçmen duyulmak, görülmek ve ciddiye alınmak ister. Siyasetçinin en önemli görevi güven vermektir. Başkalarının ne yapamadığından çok, sizin ne yapacağınız ve neyi başaracağınız önemlidir.

Seçimler siyasetçi için bir denetim ve sınavdır

Her dört yılda bir yapılan seçimlerde seçmen hem partiyi hem adayı sorgular. Yeterli oy alanlar görevine devam eder, yetersiz oy alanlar ise siyasetten çekilmek zorunda kalır.

Aday çokluğu az oy anlamına gelmez

Seçmen artık yalnızca köken üzerinden değil, fayda ve yakınlık üzerinden tercih yapmaktadır. Aday sayısının az olması da çok oy alınacağı anlamına gelmez. Siyasetten beklentisi kalmayan seçmen sandığa gitmeyerek pasif bir protesto sergileyebilir.

Hollanda’da oy kullanma zorunluluğu (stemplicht) yoktur. Bu nedenle belediye seçimlerine katılım oranı, genel seçimlere göre genellikle %10–20 daha düşüktür.

Avrupa Parlamentosu Seçimleri – Haziran 2029

27 Avrupa Birliği ülkesinde toplam 720 milletvekili seçilecektir. Hollanda’nın Avrupa Parlamentosu’nda 31 sandalyesi bulunmaktadır.

Siyasetten beklentiler ve hayal kırıklıkları

Geçmişte elde edilen hakların korunması ve yeni haklar için mücadele önemlidir. İnsan, elinden geleni yaptıysa vicdanen rahat olabilir.

Silahlanma ve sosyal bütçe dengesi

Savunma harcamalarının artması; sağlık, sosyal güvenlik ve emeklilik bütçelerinin azalması anlamına gelebilir. Bu nedenle kamu kaynaklarının dengeli kullanımı büyük önem taşır.

Sivil itaatsizlik nasıl olmalı?

Yasal çerçeve içinde, bireysel olarak onay vermemek, destek göstermemek veya tüketim tercihleriyle tepki koymak demokratik bir hak olarak görülebilir.

Toplumsal uçurumlar (De maatschappelijke kloven)

Gelecekte inanç yaşamı ile sosyal yaşam arasındaki farkların büyümesi yeni toplumsal uçurumlara yol açabilir. Yasalar toplumun refahı ve mutluluğu için adil ve insancıl olmalıdır.

Sivil toplum ve dayanışma

Toplumsal sorunlara çözüm arayan sivil toplum kuruluşlarının ve yerel komitelerin güçlenmesi sosyal adalet açısından önemlidir. Paylaşan ve bölüşen bir toplum, herkes için daha yaşanabilir bir gelecek anlamına gelir.