Hollanda’da Yeni Bir Sosyal Sınıf Doğuyor: "Türk Burjuvazisi"

Hollanda’da Yeni Bir Sosyal Sınıf Doğuyor: "Türk Burjuvazisi"

Nejat Sucu

Hollanda’da Türk göçünün 60 yıllık serüveninde, sosyolojik olarak yepyeni bir toplumsal sınıfın oluşumuna şahitlik ediyoruz: "Türk Kökenli Küçük Burjuvazi" (Turkse Petite Bourgeoisie).

Peki bu kavram Hollanda gerçeğinde tam olarak ne anlama geliyor?

1980 öncesi Türkiye'sinde sol ve sosyalist fraksiyonlarda sıkça kullanılan "küçük burjuvazi" terimi, genellikle varlıklı, gelir düzeyi yüksek, "Beyaz Türk" ailelerin çocuklarını ve sosyo-ekonomik bir tabakayı tanımlamak için tercih edilirdi. Fransızca kökenli bir terim olan petite bourgeoisie (kentsoylu); tarihsel olarak yarı özerk köylüler ile küçük ölçekli tüccarlardan oluşan ara sınıfı ifade eder.

Bugün Hollanda’da ise bu kavram kabuk değiştiriyor. Son 30 yılda Hollanda’nın safi yurt içi hasılasındaki (GSYİH) artışla birlikte, kişi başına düşen millî gelirden 65 bin avroyu aşan paylar alan; eğitimli, girişimci ve yeni orta sınıfın omurgasını oluşturan sosyo-iktisadi bir Türk sınıfı doğdu. Elbette bu sınıfın kalıcılığı, Hollanda iş piyasasındaki arz-talep dengesine, yani "gerekli ve faydalı olma" realitesine doğrudan bağlı.

Ekonomik Kriz Beklentileri Neden Boşa Çıktı?

Hollanda ekonomisinde büyüme hızının yavaşladığı ve iflasların arttığı bir dönemden geçiyoruz. Ancak tüm bunlara rağmen çalışan insan sayısı şaşırtıcı bir şekilde artmaya devam ediyor. 2022-2026 yılları arasında büyük bir ekonomik kriz (resesyon) beklentisi içinde olan, işsiz sayısının 800 bine ulaşacağını ve işsizlik oranının %8’i bulacağını öngören uzmanlar yanıldı mı?

Evet, veriler yanıldıklarını gösteriyor.

18 milyon 152 bin 457 olan Hollanda nüfusunda, aktif iş gücü (beroepsbevolking) 10 milyon 300 bini geçmiş durumda. Çalışanların Sigorta Kurumu (UWV) verilerine göre, nisan ayında işsizlik ödeneği (WW) alanların sayısı 203 bin ile tarihî bir dip seviyeye geriledi. Son dönemde yaşanan astronomik enerji ve gıda fiyatı artışları, insanları daha çok çalışmaya teşvik etti. Bugün ülkede kayıtlı işsiz sayısı 397 bin, yani iş gücünün yalnızca %3,9'u.

Öte yandan, 15-75 yaş grubundaki 3 milyon 200 bin kişi çeşitli nedenlerle iş gücünün dışında kalırken; sağlık, lojistik, ICT (bilgi teknolojileri) ve hizmet sektörlerindeki nitelikli insan kaynağı açığı büyümeye devam ediyor.

Gelecek 10 Yıl: Kimin Nereden Geldiği Değil, Ne Yapabildiği Önemli

Görünen köy kılavuz istemiyor; postmodern Hollanda’da önümüzdeki 10 yıl, çalışarak kaliteli bir yaşam kurmak isteyenler için büyük fırsatlar barındırıyor. Önümüzdeki dekadda kamu ve özel sektörde devasa bir istihdam dalgası bekleniyor:

• Belediyeler: 342 belediyede 30 bin yeni istihdam sağlanacak.
• Savunma: Savunma Bakanlığı birimleri bünyesine 30 bin yeni personel katacak.
• Emniyet: Polis teşkilatı yaşlanan kadrosunu tamamen yenileyecek.
• Sağlık: 1 milyon 400 bin kişinin çalıştığı sağlık sektörüne 130 bin yeni eleman alınacak.

Bu yeni dönemde artık kimin nereden geldiğine değil, kimin hangi hizmeti ne kalitede verebileceğine bakılacak. Bizlerin de hem özel sektörde hem de tüzel ve idari mekanizmalarda istihdama katılımımızı daha da artırmamız gerekiyor.

600 Yıllık Başarıyı 60 Yıla Sığdıranlar

Türkiye Cumhuriyeti’nin yetiştirdiği o cefakar Anadolu insanı, Hollanda’da daha güzel bir yarın ve çocuklarına kaliteli bir yaşam sunabilmek için kendi hayatından ödün verdi. Elleri öpülesi anaların, babaların başlattığı o eğitim seferberliği sayesinde; Avrupalıların belki 600 yılda katettiği sosyo-ekonomik başarı mesafesini, bizim insanımız Hollanda'da 60 yılda başardı.

Peki, son yıllarda yükselen anti-göçmen politikalarının arkasında ne var?

Cevap açık: Türk toplumunun Hollanda’da yerli halkla eşitlenmesi, hatta birçok alanda bir adım öne geçmesi. Sahip oldukları mevkileri, konforu ve zenginliği kaybetme korkusu, bazı kesimleri daha ayrımcı ve ötekileştirici politikalara itiyor.

"Utanç" Kültüründen "Suçluluk" Kültürüne

Kuşkusuz sorunsuz bir toplum değiliz. Postmodern Hollanda yaşamının getirdiği kronik sorunlara biz de ortak olduk. Sosyolojik bir dönüşümün eşiğindeyiz; artık toplumsal baskıya dayalı "Utanç Kültürü"nden (Schaamtecultuur), bireysel sorumluluğu temel alan "Suçluluk Kültürüne" (Schuldcultuur) intikal etmiş bulunmaktayız.

Ancak unutmamak gerekir ki bizler, Cumhuriyet'in kazanımları ile donanmış bir nesiliz. Cumhuriyet; ismi neredeyse yok sayılan bir milletin çağdaş, bağımsız ve eşit birer vatandaşı olma yoludur.

Elbette Hollanda’da umduğunu bulamayan, beklentileri gerçekleşmeyen ve hayatı hayal kırıklıklarıyla dolu olan bir kesimimiz de var ve hep olacak. İşte bu noktada insan, önce kendi kendisine ayna tutmalı (feedback), gerçek hayattaki artıları ve eksileri bir teraziye koymalıdır. Yaşamın mutlu dengesini bulabilmek, bir ömür boyu çalışmayı ve mücadele etmeyi gerektirir.

Geleceğe umutla bakan, üreten ve çalışan tüm okurlarıma nice mutlu baharlar dilerim.