Hollanda’da Çocukların Soyadı Uygulaması Değişiyor: Anlaşamayan Ebeveynlerin Çocuğuna İki Soyadı Verilecek

Hollanda’da Çocukların Soyadı Uygulaması Değişiyor: Anlaşamayan Ebeveynlerin Çocuğuna İki Soyadı Verilecek

Lahey – Hollanda hükümeti, çocuklara soyadı verilmesinde uzun yıllardır uygulanan kuralları değiştirmeye hazırlanıyor. Yeni düzenlemeyle, çocuklarının soyadı konusunda anlaşmaya varamayan anne ve babaların çocuklarına artık otomatik olarak yalnızca babanın soyadı verilmeyecek. Bunun yerine her iki ebeveynin soyadını içeren çift soyadı uygulaması devreye girecek.

PRO (GroenLinks-PvdA) ve D66 partilerinin sunduğu ve kabul edilen önerge doğrultusunda hazırlanan yasa tasarısı, ebeveynler arasında eşitliği sağlamayı amaçlıyor.

Anlaşmazlık durumunda iki soyadı

Mevcut Hollanda mevzuatına göre anne ve baba, çocuklarının doğum kaydı sırasında hangi soyadını taşıyacağına birlikte karar verebiliyor. İster annenin, ister babanın soyadı, isterse her iki soyadından oluşan çift soyadı tercih edilebiliyor.

Ancak ebeveynler ortak bir karara varamazsa mevcut sistemde evli çiftlerin çocukları otomatik olarak babanın soyadını alırken, evli olmayan çiftlerin çocukları annenin soyadını taşıyor.

Yeni yasa tasarısıyla bu farklılığın ortadan kaldırılması hedefleniyor. Anne ve baba arasında anlaşmazlık yaşanması veya zamanında ortak bir tercih yapılmaması halinde çocuğa her iki ebeveynin soyadı alfabetik sıraya göre verilecek.

Anne ve babalara bir yıl süre tanınacak

Düzenleme yalnızca soyadı uygulamasını değiştirmekle kalmıyor. Ebeveynlerin çocuklarına soyadı belirleme işlemlerinin de kolaylaştırılması planlanıyor. Yeni sistemde anne ve babanın belediyeye birlikte gitmesi zorunlu olmayacak. Soyadı tercihi, doğum bildirimi sırasında veya yazılı onay yoluyla gerçekleştirilebilecek.

Ayrıca anne ve babaya, çocuklarının doğumundan sonraki bir yıl içerisinde ortak karar alarak soyadı tercihini değiştirme imkânı tanınacak.

Şiddet ve aile içi anlaşmazlıklarda istisna

Tasarıda, ebeveynler arasında ciddi anlaşmazlıkların yaşandığı durumlar da dikkate alınıyor. Özellikle aile içi şiddet, baskı veya zorlayıcı kontrol gibi durumlarda çift soyadının çocuk açısından uygun olmayabileceği değerlendiriliyor.

Bu tür durumlarda mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek farklı bir karar verebilecek.

PRO milletvekili Songül Mutluer, düzenlemeyi kadınların hakları ve ebeveynler arasında eşitlik açısından önemli bir kazanım olarak değerlendirdi.

Yasa tasarısı kamuoyunun görüşüne açıldı

Hollanda Adalet ve Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan yasa tasarısı 6 Kasım 2026 tarihinde kamuoyu görüşüne açıldı. İlgililer ve vatandaşlar, 10 Ocak 2027 tarihine kadar tasarı hakkında görüş ve önerilerini iletebilecek.

Kamuoyundan gelecek değerlendirmelerin ardından tasarı üzerinde gerekli düzenlemeler yapılacak. Daha sonra Danıştayın görüşüne sunulması ve Temsilciler Meclisine gönderilmesi planlanıyor.

Yeni düzenlemenin Avrupa Hollanda’sının yanı sıra Karayip Hollandası’ndaki Bonaire, Sint Eustatius ve Saba adalarında da uygulanması öngörülüyor.

Lahey /Tarık OKAN