Amsterdam Siyasetinde Esmah Lahlah Dönemi: Türk Toplumu ve STK’lar İçin Yeni Bir Sayfa mı?
Amsterdam belediye yönetiminde yaşanan görev değişimi, şehir siyasetinde kartların yeniden dağıtılmasına neden oluyor. Eski Tilburg Belediye Başkan Yardımcısı ve Yeşil Sol (GroenLinks) Milletvekili Esmah Lahlah’ın Amsterdam’ın yeni belediye başkan yardımcısı (wethouder) olması, sadece sembolik bir gelişme değil. Lahlah'ın üstlendiği Eğitim, Gençlik Bakımı (Jeugdzorg) ve Gençlik Çalışmaları portföyü, Amsterdam’daki Müslüman ve Türk toplumu ile belediye sarayı (Stopera) arasındaki ilişkilerin geleceğini doğrudan şekillendirecek nitelikte.
Peki, Amsterdam Türk kökenli sivil toplum kuruluşlarının (STK) Belediye Başkanı Femke Halsema’ya yönelik uzun süredir dile getirdiği "mesafelilik ve dışlanmışlık" sitemlerini, yeni wethouder Lahlah ve onun bu kritik görev alanı değiştirebilir mi?
1. Kimlik ve Temsiliyetin Eğitime Yansıması
Esmah Lahlah, akademik birikimi (kriminolog ve doktor unvanı var) ve liyakatiyle öne çıkan bir isim. Ancak toplumsal algıda, onun başörtülü ve Müslüman kökenli bir kadın olarak Amsterdam’ın eğitim politikasının başına geçmesi sembolik güce sahip.
Amsterdam’da Türk kökenli velilerin ve eğitim derneklerinin yıllardır en çok kanayan yarası, göçmen çocuklarının ilkokul sonrasında maruz kaldığı düşük okul tavsiyeleri (schooladvies) ve eğitimdeki fırsat eşitsizliğiydi. Lahlah’ın bu dosyanın başında olması, kurumsal önyargıların kırılması ve eğitimde adalet sağlanması konusunda Türk toplumu üzerinde büyük bir umut dalgası yaratacaktır. Gençler ve veliler, artık sorunlarını sisteme anlatırken karşılarında "kendilerinden birini" bulmanın rahatlığını yaşayacaklar.
2. Gençlik ve Jeugdzorg: Buzlar Eriyecek mi?
Lahlah’ın sorumlu olduğu bir diğer hassas alan ise Gençlik Bakımı (Jeugdzorg). Hollanda'da göçmen ve Müslüman aileler ile Jeugdzorg kurumları arasında geçmişten gelen çok ciddi bir kültürel kopukluk ve güvensizlik dalgası var. Aileler, çocuklarının kültürel ve dini hassasiyet gözetilmeden ellerinden alındığı korkusunu sıkça dile getiriyor.
Müslüman kökenli bir wethouder’ın bu kurumların siyasi sorumluluğunu üstlenmesi, kurumlar ile göçmen aileler arasındaki o aşılmaz güvensizlik duvarını yıkmak için tarihi bir fırsat olabilir. Lahlah, bu kurumlarda kültürel yetkinliğin artırılması yönünde adımlar atarak Türk toplumunun sisteme olan güvenini yeniden inşa edebilir.
3. Türk STK’larının "Dışlanmışlık" Sitemini Lahlah Çözebilir mi?
Amsterdam’daki Türk sivil toplum kuruluşları (camiler, iş insanı dernekleri, kültürel vakıflar), Belediye Başkanı Femke Halsema’nın kendilerine karşı mesafeli bir tutum takındığından sitem ediyordu. Halsema’nın özellikle muhafazakar veya kurumsal İslam'ı temsil eden derneklerle diyalog kurmaktan kaçındığı yönündeki algı güçlüydü.
Lahlah'ın Gençlik Çalışmaları (Jongerenwerk) alanından da sorumlu olması, Türk STK'ları ile belediye arasındaki bu soğukluğu kırmak için en somut köprü olacaktır. Çünkü:
Ancak her şeyi Lahlah'ın tek başına değiştirmesini beklemek gerçekçi olmaz. Lahlah, sol-liberal bir parti olan GroenLinks’in siyasetçisidir ve Hollanda siyasetindeki katı sekülerlik ilkelerine uymak zorundadır. Sağ muhalefetin spot ışıkları sürekli üzerinde olacağı için, Türk ve muhafazakar olarak görülen STK’lara karşı ekstra temkinli ve mesafeli davranmak zorunda kalabilir. En ufak bir iltimas veya yakınlık algısı, sağ partiler tarafından siyasi malzemeye dönüştürülecektir.
Ayrıca Belediye Başkanı Halsema, genel şehir düzeni ve güvenlik politikasının başı olmaya devam ediyor; yani Lahlah belediyenin genel siyasi çizgisini tamamen bypass edemez, ancak kendi dosyalarında yeni bir iklim oluştura bilir.
Esmah Lahlah’ın Amsterdam Eğitim ve Gençlikten Sorumlu Wethouder’ı olması, Amsterdam Türkleri ve STK’ları için bir fırsat ola bilir ancak mucize bir reçete değildir.
Lahlah, belediye sarayının kapılarını bir şekilde Türk sivil toplumuna kapatan o "görünmez duvarları", ortak bir payda olan "gençlik ve gelecek" üzerinden esnetebilecek en doğru isimdir. Ancak Türk STK’larının da beklentilerini gerçekçi tutması gerekir. İlişkilerin düzelmesi, Lahlah’ın açacağı diyalog kapısından Türk STK’larının profesyonel, şeffaf ve genç odaklı projelerle girmesiyle mümkün olacaktır.